Informatie

Beleidsregels ontheffing vuurwerkverbod Wet veilige jaarwisseling Kapelle De burgemeester van de gemeente Kapelle; overwegende, dat: -met de inwerkingtreding van de Wet veilige jaarwisseling en het Besluit veilige jaarwisseling per 1 augustus 2026 het bezit, het gebruik en de verkoop van vuurwerk van de categorieën F2 en F3 voor/aan anderen dan personen met gespecialiseerde kennis verboden is; -de burgemeester in gevallen zoals bepaald in het Vuurwerkbesluit ontheffing kan verlenen van dit verbod voor wat betreft vuurwerk van de categorie F2 aan verenigingen en stichtingen met lokale binding -de burgemeester beleidsvrijheid heeft bij het al dan niet verlenen van ontheffingen; -de burgemeester in overleg met de lokale driehoek kan besluiten om geen ontheffingen te verlenen;de jaarwisseling verhoogde risico’s kent voor de openbare orde en veiligheid, welke risico’s zich in de afgelopen jaren ook hebben verwezenlijkt; -hulpverlenende instanties tijdens de jaarwisseling beperkt inzetbaar zijn in verhouding tot de totale veiligheidsopgave; -het afsteken van vuurwerk risico’s meebrengt voor letsel, zaakschade, brand en verstoring van de openbare orde; -het verlenen van ontheffingen afbreuk kan doen aan de duidelijkheid en handhaafbaarheid van het landelijk verbod en bovendien een verwarrende situatie kan opleveren in geval van schade of letsel; -meerdere gemeenten in de regio’s Zeeland en West-Brabant hebben besloten om geen ontheffingen te verlenen van het vuurwerkverbod; -het wenselijk is om vooraf duidelijkheid te geven aan eenieder over de wijze waarop de burgemeester van haar ontheffingsbevoegdheid gebruik maakt; gelet op artikel 4:81, eerste lid, en artikel 4:83 van de Algemene wet bestuursrecht, artikel 9.2.2.1a van de Wet milieubeheer en de artikelen 2.3.2 e.v. van het Vuurwerkbesluit; b e s l u i t: vast te stellen de Beleidsregels ontheffing vuurwerkverbod Wet veilige jaarwisseling Kapelle Artikel 1. Begripsbepalingen In deze beleidsregels wordt verstaan onder: a.besluit: het Vuurwerkbesluit; b.burgemeester: de burgemeester van de gemeente Kapelle; c.ontheffing: een ontheffing als bedoeld in artikel 9.2.2.1a van de Wet Milieubeheer en het Vuurwerkbesluit voor het door verenigingen en stichtingen met lokale binding tot ontbranding brengen van vuurwerk van de categorie F2 tijdens de jaarwisseling; d.wet: de Wet milieubeheer. Artikel 2. Geen ontheffingen De burgemeester verleent geen ontheffingen als bedoeld in artikel 9.2.2.1a, vierde lid, van de wet en artikel 2.3.1 e.v. van het besluit voor het tot ontbranding brengen van vuurwerk van de categorie F2 tijdens de jaarwisseling door verenigingen en stichtingen met lokale binding. Artikel 3. Hardheidsclausule De burgemeester handelt overeenkomstig deze beleidsregels, tenzij dat voor een of meer belanghebbenden gevolgen zou hebben die wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn in verhouding tot de met deze beleidsregels te dienen doelen. Artikel 4. Inwerkingtreding Deze beleidsregels treden in werking op de dag na bekendmaking. Artikel 5. Citeertitel Deze beleidsregels worden aangehaald als de: Beleidsregels ontheffing vuurwerkverbod Wet veilige jaarwisseling. Aldus vastgesteld op 8 oktober 2026 De burgemeester van Kapelle, C.G. Jansen op de Haar Toelichting 1. Inleiding In 2025 hebben de Eerste en Tweede Kamer ingestemd met de Wet veilige jaarwisseling. Deze wet introduceert een algeheel vuurwerkverbod in de Wet milieubeheer en bepaalt dat de burgemeester onder voorwaarden ontheffing kan verlenen. De nadere voorwaarden voor een aanvraag en verlening van een ontheffing worden uitgewerkt in het Besluit veilige jaarwisseling. Uit de nota van toelichting bij dit besluit blijkt dat de burgemeester beleidsruimte heeft bij het al dan niet verlenen van ontheffingen. De burgemeester kan daarover beleid vaststellen in een beleidsregel en, in overleg met de lokale driehoek, besluiten om geen of een maximumaantal ontheffingen te verlenen. Bij Koninklijk Besluit van 1 juli 2026 is bepaald dat de wet en het besluit op 1 augustus 2026 in werking treden. Met deze beleidsregel wordt tijdig duidelijkheid gegeven over de wijze waarop met ontheffingsaanvragen wordt omgegaan. 2. Geen ontheffingen in de gemeente Kapelle De burgemeester van Kapelle verleent voorafgaand aan de jaarwisseling van 2026-2027 geen ontheffing als bedoeld in artikel 9.2.2.1a, vierde lid, van de Wet milieubeheer. Dit betekent dat in Kapelle geen ontheffing wordt verleend voor het tot ontbranding brengen van F2-vuurwerk tussen 31 december 2026 18.00 uur en 1 januari 2027 02.00 uur. Eventuele ontheffingsaanvragen die toch bij de Gemeente Kapelle worden ingediend, worden afgewezen onder verwijzing naar deze beleidsregel. Uit de afstemming met de lokale driehoek blijkt dat het Openbaar Ministerie en de politie zich kunnen vinden in een besluit om voor de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk te verlenen. Ook de brandweer onderschrijft het nut van de beperking van het afsteken van vuurwerk en de voordelen die dat voor de veiligheid van hulpverleners kan hebben 3. Overwegingen om geen ontheffingen te verlenen Aan het besluit om tijdens de jaarwisseling geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk te verlenen, liggen de volgende overwegingen ten grondslag: a. Onvoldoende toezicht mogelijk Op grond van het Besluit veilige jaarwisseling dienen aan een ontheffing veel voorschriften te worden verbonden. Het gaat om veiligheidseisen aan het afsteekterrein en de veiligheidszone, en om eisen waaraan de ontbranders en de supervisors moeten voldoen. Ook moeten aan de ontheffing voorschriften worden verbonden over het bezit van vuurwerk en over de wijze en het moment van het tot ontbranding brengen daarvan. Een deel van het toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften kan voorafgaand aan het ontbrandingsmoment plaatsvinden, zoals controle op de inrichting van het afsteekterrein. Op het moment van het ontbranden van het vuurwerk kan echter niet in voldoende toezicht worden voorzien. Vanwege de veiligheidsrisico’s tijdens de jaarwisseling werken de toezichthouders en boa’s van de Gemeente Kapelle op 31 december 2026 tot 18.00 uur. Hun taak is om toe te zien op de naleving van wetten en regels ten behoeve van de leefbaarheid. Zodra de openbare orde of de veiligheid in het geding komt, treden zij terug en neemt de politie het van hen over. Tijdens de jaarwisseling richt het politieoptreden zich voornamelijk op excessen of ernstige ordeverstoringen. De politie heeft tijdens de jaarwisseling de handen vol aan andere taken en heeft daarom laten weten dat zij alleen zal optreden tegen overtreding van ontheffingsvoorschriften als de openbare orde wordt geschonden. Kortom, op het meest voor de hand liggende moment van ontbranding, namelijk tussen 18.00 uur en 02.00 uur, is niet voorzien in toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften. Gelet op de veiligheidsrisico’s als de ontheffingsvoorschriften niet worden nageleefd en het ontbreken van toezicht daarop, is het verlenen van ontheffingen in deze situatie onverantwoord. b. Handhaving op illegaal vuurwerk mogelijk maken Ondanks het algehele vuurwerkverbod (met uitzondering van fop- en schertsvuurwerk), zal er naar verwachting voor en tijdens de jaarwisseling van 2026-2027 nog veel vuurwerk in omloop zijn. Dat kan F2-vuurwerk zijn dat nog over is van voorgaande jaren. Het kan ook F3 en F4 vuurwerk zijn, dat net als andere jaren in het buitenland is gekocht. In België, Duitsland en Polen gelden hiervoor andere regels en is dit type vuurwerk nog verkrijgbaar. Als ontheffingen worden verleend voor het afsteken van F2-vuurwerk, dan kan dat in combinatie met het afsteken van illegaal vuurwerk een diffuse situatie opleveren. Het handhaven van de openbare orde tijdens de jaarwisseling brengt al de nodige uitdagingen voor de politie met zich mee. Daar komt de handhaving van het vuurwerkverbod bij. Als de politie daarbij een onderscheid moet maken tussen ‘legale’ en ‘illegale’ knallen, dan wordt het handhaven van het vuurwerkverbod een schier onmogelijke taak. Het is voor de politie ondoenlijk om vast te stellen of een knal is veroorzaakt door het ontbranden van een stuk vuurwerk, waar ontheffing voor is verleend, of door het afsteken van een illegaal stuk vuurwerk, zeker in de vaak onoverzichtelijke en voor hulpverleners risicovolle nachtelijke uren tijdens de jaarwisseling. c. Aansprakelijkheid Het ontbranden van vuurwerk kan leiden tot schade en letsel. Iemand die schade lijdt als gevolg van vuurwerk waarvoor een ontheffing is verleend, kan de vereniging of stichting die de ontheffing heeft gekregen aansprakelijk stellen. Het is niet duidelijk of er voor de jaarwisseling 2026-2027 al goede en betaalbare aansprakelijkheidsverzekeringen voor ontheffinghouders beschikbaar zijn. Ook kan het voor een slachtoffer lastig zijn om te bewijzen door welk vuurwerk hij of zij schade heeft geleden en door wie dat vuurwerk is afgestoken. Naar verwachting zal er tijdens de jaarwisseling 2026-2027 namelijk nog veel illegaal vuurwerk in omloop zijn. Zoals hierboven al is aangegeven, kan het gelijktijdig afsteken van illegaal vuurwerk en vuurwerk met ontheffing een onduidelijke situatie opleveren, waarbij lastig is vast te stellen door welk vuurwerk de schade is veroorzaakt. In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij onzorgvuldig handelen, kan ook de gemeente aansprakelijk worden gesteld. Het is niet duidelijk of hiervan sprake is als een ontheffing wordt verleend, terwijl vooraf duidelijk is dat er tijdens het ontbranden van het vuurwerk geen gemeentelijk toezicht zal zijn. Mede daarom zal de burgemeester van Kapelle geen vuurwerkontheffingen verlenen. d. Lokale omstandigheden De afgelopen jaren is in de gemeente Kapelle in aanloop naar de jaarwisseling veel illegaal en zwaar knalvuurwerk afgestoken. Uit de evaluatie van de afgelopen jaarwisselingen komt naar voren dat de jaarwisseling in de meeste kernen en wijken zonder al te veel verstoringen van de openbare orde is verlopen. Tegelijkertijd zijn er ook momenten geweest waarop de openbare orde wel is verstoord en hulpverleners zijn belaagd met zwaar vuurwerk. Dat is de afgelopen jaren mede aanleiding geweest voor extra toezicht, bestuurlijke maatregelen en een stevige inzet van gemeente en politie tijdens de jaarwisseling. De schade als gevolg van het afsteken van vuurwerk heeft de Gemeente Kapelle in de afgelopen vijf jaar gemiddeld € 30.294,- per jaar gekost. Daarnaast lijden ook particulieren en bedrijven schade als gevolg van het afsteken van illegaal vuurwerk. Denk bijvoorbeeld aan vernielingen aan straatmeubilair, zoals prullenbakken, bankjes, speeltoestellen en andere voorzieningen in de openbare ruimte. De verwachting is dat het schadebedrag de komende jaren zal dalen als het landelijke vuurwerkverbod van kracht is en er geen ontheffingen worden verleend. e. Alternatieven voor afsteken van vuurwerk De Gemeente Kapelle biedt ruimte aan alternatieven voor het afsteken van vuurwerk, zoals het gebruik van vuurkorven onder de voorwaarden van de APV, carbid schieten binnen de daarvoor geldende regels en andere kleinschalige lokale initiatieven, bijvoorbeeld een klein evenement voor een straat of buurt. Deze alternatieven kunnen bijdragen aan ontmoeting en saamhorigheid rond de jaarwisseling, zonder de veiligheidsrisico’s die het afsteken van vuurwerk met zich brengt. f. Regionale afstemming Uit contacten met gemeenten in de regio Zeeland en West-Brabant blijkt dat meer gemeenten een nulbeleid ten aanzien van vuurwerkontheffingen hanteren (of overwegen). g. Onvoldoende capaciteit en kennis om aanvragen tijdig te beoordelen Het beoordelen en verlenen van ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk is een nieuwe taak, waar de gemeentelijke organisatie nog niet op is ingericht. Sinds 1 augustus 2026 is het mogelijk om een aanvraag voor een ontheffing in te dienen. Om aanvragen voor ontheffingen in behandeling te kunnen nemen en te kunnen beoordelen, moet de gemeente een aanvraagprocedure en proces inrichten. Daarvoor is voldoende menskracht nodig, met de juiste kennis en ervaring. Ook zal een deel van de beoordeling door ketenpartners van de gemeente moeten worden gedaan, zoals de politie, de Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland en mogelijk de veiligheidsregio. Het is de vraag of zij voldoende capaciteit en kennis hebben om de gemeente hierover te adviseren, zodat tijdig een zorgvuldig proces kan worden doorlopen om ontheffingen te verlenen. Ook voor aanvragers is dit nieuw. Het kost tijd en geld om een vereniging of stichting op te richten, supervisors en ontbranders te vinden, een geschikt afsteekterrein aan te wijzen, een veiligheidsplan op te stellen en aan alle andere wettelijke eisen voor een ontheffing te voldoen. Het ligt daarom niet voor de hand dat vanaf 1 augustus 2026 direct complete en ontvankelijke aanvragen zullen worden ingediend. Waarschijnlijk zullen aanvragen pas later in het najaar worden ingediend en zullen deze niet in één keer compleet zijn. Gelet op het bovenstaande is het niet mogelijk om voor de jaarwisseling 2026-2027 binnen een werkbare termijn ontheffingen te beoordelen en te verlenen. Door tijdig aan te geven dat voor deze jaarwisseling in de gemeente Kapelle geen ontheffingen worden verleend, wordt bovendien voorkomen dat verenigingen of stichtingen onnodig kosten maken voor stukken die bij de aanvraag moeten worden ingediend.