Informatie

Jaarverslag 2025 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) Domein Omgeving 1. Inleiding In hoofdstuk 13 van het Omgevingsbesluit zijn bepalingen opgenomen over de uitvoering van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) en de daaraan te stellen kwaliteitseisen. Op basis hiervan dient een bestuursorgaan een VTH-beleid (uitvoerings- en handhavingsstrategie) vast te stellen. Hierin geeft het bestuursorgaan (onder meer) aan welke doelen het zichzelf stelt bij de uitvoering van de VTH-taken, welke activiteiten het daartoe zal uitvoeren en waar de prioriteiten liggen. Daarnaast bevat het VTH-beleid de zogenoemde uitvoeringsstrategieën. Hierin wordt op hoofdlijnen beschreven wat wordt gedaan om de gestelde doelen te realiseren, waarbij rekening wordt gehouden met de daaraan gegeven prioriteit. In maart 2026 is het Overbruggingsbeleidsplan VTH vastgesteld, waarin de twee hierboven beschreven onderdelen zijn uitgewerkt. Het VTH-beleid wordt jaarlijks uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Hierin wordt aangegeven welke activiteiten dat jaar worden uitgevoerd, waarbij rekening wordt gehouden met de in het VTH-beleid gestelde doelen en prioriteiten en de beschikbare capaciteit. Jaarlijks wordt in een jaarverslag geëvalueerd of de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan de in het VTH-beleid gestelde doelen. Vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 wordt in 2026-2027 aan een volledig geactualiseerd VTH-beleid gewerkt. Het jaarverslag en het uitvoeringsprogramma worden gedeeld met de gemeenteraad en met Provincie Limburg in het kader van het interbestuurlijk toezicht (IBT). Dit document bevat het jaarverslag 2025. In dit jaarverslag wordt verwezen naar het uitvoeringsprogramma 2025. 2. Terugblik op 2025 2025 was een intensief en uitdagend jaar. Na de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) in 2024, stond 2025 in het teken van het verder implementeren en eigen maken van deze nieuwe wet- en regelgeving binnen de uitvoering van de VTH-taken. Dit had een merkbare impact op werkwijzen, processen en samenwerking. Het werken met Rx.Mission is ook in 2025 constant in ontwikkeling geweest. Het zaaksysteem op zichzelf verdient aandacht voor verbetering, dit blijven wij ook aankaarten bij de leverancier en hier zijn we intern ook mee bezig. Er is afgelopen jaar onder meer ingezet op het actualiseren van (werk-)processen en bijbehorende instructies voor de toezichthouders en casemanagers vergunningen. De toezichthouders hebben een-op-een coaching gehad voor wat betreft het volgen van de werkinstructies. Parallel hieraan is gewerkt aan de door-ontwikkeling van dashboards, met als doel het verbeteren van sturingsinformatie en het verkrijgen van meer inzicht in de uitvoering van de werkzaamheden. Helaas werken onze milieu-inspecteurs nog niet volledig in Rx.Mission, hier wordt in 2026 aan gewerkt. 3. Evaluatie van de uitvoering in 2025 VTH-Beleid In het VTH-beleid zijn de doelstellingen benoemd. Vervolgens is daar aan de hand van een risicoanalyse een hogere of lagere prioriteit aan toegekend. Daarnaast zijn er ook politiek ingegeven prioriteiten. Hiermee zijn ook keuzes gemaakt over de inzet van de capaciteit voor team Vergunningen, Parkeren, Markten en Havens en team Toezicht en Handhaving. Deze capaciteit wordt ingezet op de taken met het hoogste risico en de hoogste prioriteit. Daarnaast wordt de capaciteit ingezet op de afhandeling van meldingen. Niet vanwege het hoge risico, maar vanwege het belang dat inwoners en ondernemers in onze gemeente daarbij hebben. Bovendien kunnen meldingen ons meer inzicht geven in het naleefgedrag. Uitvoeringsprogramma In het uitvoeringsprogramma 2025 zijn een aantal streefwaarden geformuleerd. Dit is gebaseerd op beleidsdoelen en prioriteitstelling uit het VTH-beleid. In 2025 is de VTH-applicatie (Rx.Mission) volledig in gebruik genomen. Dit vraagt nog gewenning van de medewerkers evenals om doorontwikkeling van het systeem. Veranderopgaven VTH Binnen VTH zijn daarnaast als gevolg van stelselwijzigingen complexe veranderopgaven, die grote impact hebben op de gemeentelijke organisatie. Het definitief in werking treden van de Omgevingswet en de Wkb leidde tot extra inzet en risico’s, die op voorhand lastig in te schatten waren. Omgevingswet De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is de komende jaren nog in ontwikkeling. Dit brengt risico’s met zich mee. Denk hierbij aan juridische risico’s zoals verkeerde uitkomsten van de ‘vergunningencheck’, procesmatige en operationele knelpunten zoals technische storingen en systeemuitval en informatieachterstand voor de omgeving zoals onvoldoende inzicht in lopende zaken. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De Wkb is een stelselwijziging die gelijktijdig met de Omgevingswet in werking is getreden en gefaseerd wordt ingevoerd. Op dit moment is de Wkb alleen van toepassing op bouwwerken in de laagste risicoklasse (gevolgklasse I). Op basis van monitoring en evaluatie wordt drie jaar na inwerkingtreding beoordeeld of complexe bouwwerken in hogere risicoklassen ook onder het stelsel van de Wkb vallen. Met de komst van de Wkb vallen bepaalde gemeentelijke VTH-taken deels weg en komen er (extra) nieuwe taken bij. Het aantal vergunningaanvragen is vlak voor de wetswijziging sterk toegenomen, waardoor toezicht en handhaving op vergunningen die in het laatste kwartaal van 2023 zijn aangevraagd en in 2024 zijn afgegeven, nog enkele jaren doorloopt. Hierdoor is en zal de werkvoorraad de komende jaren nog toenemen -naast de reguliere taken- en zal mogelijk extra capaciteit noodzakelijk zijn. Mogelijk vraagt ook het wijzigen en inrichten van de processen en het vormgeven van de nieuwe werkwijze extra capaciteit. Denk hierbij aan procesverbeteringen, verhogen van de klanttevredenheid, werken met serviceformules (snelserviceformule en ontwerpserviceformule) en het volgen van opleidingen door de medewerkers. Extra werkzaamheden Toezicht en Handhaving In 2024 / 2025 hebben we personeelsverloop gehad binnen het team Toezicht en Handhaving. We hebben de vacatures opnieuw kunnen vullen in 2025 en 2026. Het inwerken van een nieuwe collega brengt met zich mee dat dit tijd en investering kost. Daarnaast hebben we helaas te maken gehad met een collega die (langdurig) uitviel wegens ziekte. Ondanks de wisseling van personeel en ziekte op de werkvloer, hebben wij onze werkzaamheden zo goed als mogelijk uitgevoerd. In 2025 zijn er meerdere arbeidsintensieve dossiers geweest. Het gaat hierbij om dossiers waarbij Toezicht en Handhaving een meer coördinerende rol heeft gehad die verder gaat dan het sec handhaven van geldende wet- en regelgeving. Daarbij kan men bijvoorbeeld denken aan het goede gesprek voeren om tot een gezamenlijke oplossing te komen en de juiste partners om tafel krijgen. Ook hebben wij als Toezicht en Handhaving een grote rol gehad in het meedenken en meepraten over nieuw beleid. Het is van belang dat aan de voorkant van het proces wordt meegedacht, zodat achteraf handhaven zoveel mogelijk wordt voorkomen. Vergunningen en vergunningsgericht toezicht Er zijn 511 omgevingsvergunningen en 565 informatieplichten in uitvoering gegaan. De invoering van de Omgevingswet heeft naast een toename van Omgevingsvergunningen geleid tot een toename van informatieplichten en administratieve handelingen, waardoor de werkdruk voor casemanagers verder is toegenomen en de beschikbare capaciteit onder druk kwam te staan. 70% van het aantal vergunningen (te weten 358 vergunningen) behoorde tot categorieën die uit hoofde van het beleid conform de volgens de beleidsuitgangspunten gehanteerde systematiek moet worden gecontroleerd. Er zijn in totaal 524 opleveringscontroles uitgevoerd. Dit getal is (nog) niet volledig betrouwbaar gelet op de omstandigheid dat in 2025 nog niet door alle toezichthouders Rx.Mission volledig en/of conform de werkinstructies correct wordt ingevuld. We mogen er wel vanuit gaan dat dit aantal een goede schatting is van het werkelijk aantal uitgevoerde controles. Door het huidig registratiesysteem kan geen volledig inzicht worden verkregen in het aantal vergunningen dat in uitvoering is gegaan waarbij constructieve gegevens deel uitmaken van de vergunning. Wel kan worden vastgesteld dat in ieder geval bij 138 vergunningen (vergunning en in uitvoering) de constructieve gegevens zijn getoetst. Gelet op dit aantal kan worden aangenomen dat de uitvoering conform het VTH-beleid en het uitvoeringsprogramma is. Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) In het verslagjaar 2025 zijn in totaal 313 adviezen uitgebracht door de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK). Van deze adviezen zijn 187 uitgebracht onder ambtelijk mandaat en zijn 126 adviezen uitgebracht op basis van beraadslaging door de commissie Omgevingskwaliteit. Deze werkwijze is in lijn met het raadsbesluit van 25 februari 2021 waarbij de gemeenteraad heeft besloten tot verruiming van het ambtelijk mandaat voor welstandsadvisering. In 2025 is het aantal uitgebrachte adviezen door de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit afgenomen. We kunnen vaststellen dat het aantal uitgebrachte AOK-adviezen hoger is uitgevallen dan de in het uitvoeringsprogramma gegeven prognose (totaal 213 AOK-adviezen), maar dat er wel een significante afname zichtbaar is van het aantal in mandaat afgegeven AOK-adviezen ten opzichte van de realisatie in het verslagjaar 2024. Het aantal AOK-adviezen in mandaat is afgenomen van 256 AOK-adviezen in 2024 naar 187 AOK-adviezen in 2025. Mogelijk is dit een gevolg van de uitgestelde behandeling van conceptverzoeken waardoor de stroom adviesverzoeken aan de AOK tijdelijk is afgenomen. Conclusie (vergunningsgericht toezicht) Ten aanzien van het vergunningsgericht toezicht kan worden geconcludeerd dat de uitvoering in 2025 conform uitvoeringsprogramma is verlopen. Uiteraard wordt in 2026 gestuurd op uitvoering van de toezichttaken conform het Overbruggingsbeleid VTH en zal worden bezien wat dit betekent voor de inzet van mensen en middelen. Objectgericht toezicht De planning met betrekking tot de controle van objecten door de gemeente is niet behaald. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn verdere afronding van de implementatie van de VTH-applicatie (Rx.Mission) in 2025 en het werken onder de nieuwe Omgevingswet en Wkb. Omgevingsdienst Zuid-Limburg De Omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL) heeft het vooraf ingeschatte aantal controles gehaald. Dit jaar levert de ODZL geen apart jaarverslag aan specifiek voor gemeente Sittard-Geleen. Wij hebben een overzicht uit het dashboard van de ODZL ontvangen. In de bijlagen staat de toelichting van de ODZL en tevens het overzicht uit het dashboard van de ODZL over het jaar 2025. Brandweer De brandweer heeft het vooraf aantal ingeschatte controles ook gehaald. Conclusie (objectgericht toezicht) Het objectgericht toezicht staat al meerdere jaren onder druk en dit jaar nog steeds, daardoor is de planning voor wat betreft objectcontroles niet behaald. We hebben te maken gehad met nasleep van de nieuwe Omgevingswet, Wkb en het starten met het in kaart brengen van onze processen. We zijn wel goed op weg. We starten in 2026-2027 met de volledige actualisatie van het VTH-beleid en de daarbij behorende stukken. Overig toezicht (o.a. reclame en evenementen) Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb is geen prioriteit gegeven aan het overig toezicht. We hebben minder aandacht besteed aan het controleren van reclameobjecten, wel zijn er 25 controles uitgevoerd ten aanzien van evenementen. Daarnaast zijn er nog 18 evenementen (bouwboeken) getoetst op constructieve veiligheid. Meldingen In 2025 zijn in totaal 9634 meldingen gedaan in Fixi. Hiervan was een groot deel voor de unit Leefbaarheid (niet Omgevingsrecht gerelateerd), 402 meldingen waren omgevingsrecht gerelateerd. 92% van alle meldingen -gerelateerd aan unit Omgevingsrecht- zijn in 2025 afgehandeld. Bestuursrechtelijke procedures Bestuursrechtelijke besluiten team Toezicht en Handhaving In 2025 zijn in totaal 68 bestuursrechtelijke besluiten* genomen. De besluiten waaraan een termijn is verbonden, zijn allen genomen binnen de (verlengde) beslistermijn. Onze juristen gaan bij zoveel mogelijk dossiers -wanneer deze zich daarvoor lenen- het gesprek aan met de inwoner of ondernemer die belanghebbende is. Door deze aanpak worden overtredingen beëindigd zonder dat daadwerkelijk een herstelsanctie nodig was. In de gevallen waarin wel een herstelsanctie is opgelegd, is de overtreding ook beëindigd. * Bestuursrechtelijke besluiten zijn een last onder dwangsom of bestuursdwang, intrekking van een vergunning, een bouw/sloopstop of de opheffing daarvan, een invorderingsbesluit of een besluit tot kostenverhaal, een besluit op een verzoek om handhaving of een verzoek om informatie op grond van de Woo, en handhavingsbesluiten met betrekking tot de kwaliteit van kinderopvang. Wet kinderopvang In 2025 zijn bijna alle rapporten van de GGD Zuid-Limburg met het advies ‘handhaven’ opgevolgd. In vrijwel alle gevallen is het advies tot handhaven opgevolgd door middel van een ‘waarschuwingsbrief’, waarmee altijd beëindiging van de overtreding is bereikt. Dit beschouwen wij formeel gezien niet als ‘handhaven’, omdat het slechts een waarschuwing is en nog geen formeel besluit zoals een ‘aanwijzing’. Binnen de uitvoeringskaders van de Wko wordt ingezet op een veilige kinderopvang waarbinnen kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Inzet van zwaardere handhavingsmiddelen1 wordt overwogen als blijkt dat sprake is van recidive bij het begaan van (telkens) dezelfde overtredingen. Bezwaar en beroep team Toezicht en Handhaving In 2025 is slechts negen keer bezwaar gemaakt, vijf keer beroep en geen hoger beroep ingesteld. Bij de bezwaarzaken zijn er twee gegrond verklaard en zes ongegrond. Eén bezwaarzaak loopt momenteel nog steeds. Gelet op het relatief klein aantal zaken, heeft een berekening van de percentages (zoals bij de streefwaarden in het uitvoeringsprogramma aangegeven) geen toegevoegde waarde. De conclusie dat (ruimschoots) aan de streefwaarden wordt voldaan is gerechtvaardigd. Het aantal bezwaar en beroepszaken is redelijk constant de laatste jaren. We zien dus nog steeds weinig bezwaar en beroepszaken en dat heeft te maken met de werkwijze bij de behandeling van zaken. Uitgangspunten bij die werkwijze zijn ontleend aan het reeds bekende rapport van de Ombudsman met daarin aanbevelingen over de ‘Kunst van het handhaven’. Dienstverlening, duidelijkheid en oplossingsgericht werken staan daarbij centraal. Dit vergt uiteraard ook veel capaciteit van onze juristen. Conclusie Waar het bij het voeren van bestuursrechtelijke procedures om gaat, is dat ze effectief zijn en dat ze van goede kwaliteit zijn. Uit de gegevens over het jaar 2025 kan in ieder geval de conclusie worden getrokken dat de bestuursrechtelijke procedures hieraan voldoen. Dit betekent overigens niet dat de streefwaarden in het uitvoeringsprogramma 2026 gewijzigd moeten worden. De streefwaarden geven een maximaal aantal aan waarbij nog wordt voldaan aan de gewenste kwaliteit en effectiviteit. Het opleggen van een besluit is geen doel op zich en het op voorhand ingeschatte aantal besluiten heeft op zichzelf geen betekenis, maar is relevant voor het bepalen van de percentages betreffende tijdigheid, de afhandeling van Wko-zaken en het aantal ongegronde bezwaren/beroepen. Vergunningverlening in 2025 In de bijgevoegde tabel is te zien hoeveel aanvragen in 2025 in behandeling zijn genomen. Zoals uit de tabel kan worden opgemaakt is de informatie over het aantal klantcontacten nader gespecificeerd. Tegelijkertijd is bij de inventarisatie van de cijfers vastgesteld dat deze niet het feitelijke beeld geven van het aantal klantcontacten. Zo blijkt dat over 2025 door het Klant Contact Centrum van de gemeente 6.374 telefoonnotities en doorverbonden gesprekken zijn gestuurd aan medewerkers van het team. Het gaat hier om terugbelverzoeken die na een eerste doorschakeling vanuit het KCC of door terugval naar het KCC na pogingen tot rechtstreeks contact niet werden beantwoord door de medewerkers van het team. Cijfers over het aantal telefoongesprekken dat wel direct tot stand is gekomen kan sinds juni 2025 achterhaald worden uit de registratiesystemen. Specificatie van het gekozen communicatiekanaal draagt bij aan een meer concreet -maar niet uitputtend- beeld van het aantal klantcontacten in de fysieke leefomgeving en vergroot het inzicht om die informatie nog beter te ontsluiten aan de voorkant van het proces. Verder is in de cijfers terug te zien dat het aantal aanvragen omgevingsvergunning in 2025 nog steeds een licht stijgende lijn laat zien. Het aantal aanvragen bedroeg 511 stuks (460 in 2024). Het aantal verzoeken ‘verkennen en begeleiden initiatief’ (vooroverleg/conceptverzoek) zijn ongeveer gelijk gebleven (611 in 2025; 612 in 2024). Het aantal informatieplichten is toegenomen naar 565 (237 in 2024). De sterke stijging van het aantal informatieplichten in 2025 hangt samen met de invoering van de Omgevingswet, die voor meer activiteiten een verplichte aanlevering van gegevens voorschrijft. Hierdoor moeten initiatiefnemers vaker en uitgebreider informatie indienen via het Omgevingsloket, wat heeft geleid tot een aanzienlijke toename van het aantal geregistreerde informatieplichten. Een deel van deze informatieplichten wordt doorgeleid naar de Omgevingsdienst. De precieze impact hiervan op de interne werkverdeling en de benodigde capaciteit bij de casemanagers wordt momenteel nader uitgewerkt. Vooralsnog worden deze informatieplichten administratief nog onder de vergunningenstroom geregistreerd, totdat de definitieve procesinrichting is vastgesteld. Het aantal horecavergunningen is redelijk consistent, met een geringe toename in 2025 (89 in 2025; 82 in 2024. Het aantal evenementenvergunningen en/of meldingen is gedaald (410 in 2024; 281 in 2025). Een mogelijke verklaring kan zijn dat organisatoren terughoudender zijn geworden bij het organiseren van evenementen. De daling in het aantal evenementenvergunningen lijkt te passen in een landelijke trend. Uit open bronnen blijkt dat het organiseren van evenementen zwaar onder druk staat. Dit is met name zichtbaar bij middelgrote en kleinere festivals, dorpsfeesten en zakelijke bijeenkomsten. De oorzaken die hiervoor worden aangevoerd zijn: -Strengere regels en hogere administratieve lasten; -Stijgende kosten door inflatie; -Veranderend bezoekersgedrag; -Risico’s en personeelstekorten. Klantcontacten in 2025 In 2025 zijn telefoonnotities en doorverbonden gesprekken geregistreerd. In totaal zijn 3456 telefoonnotities vastgelegd, waarvan 69% tijdig is afgehandeld (norm: 80%). Vanaf juni 2025 zijn ook de doorverbonden gesprekken inzichtelijk. In de periode juni–december zijn 2916 oproepen via de belgroepen geregistreerd en 1372 gesprekken buiten de belgroepen. Deze aantallen geven inzicht in de klantcontactstroom en de behoefte aan inhoudelijke ondersteuning door vakspecialisten. Korte toelichting De cijfers laten zien dat team VPMH in 2025 een substantieel volume aan klantcontacten heeft verwerkt, ondanks de extra administratieve belasting door de Omgevingswet. Gericht onderzoek naar de herkomst en inhoud van deze inkomende telefoonverzoeken kunnen wellicht inzichtelijk maken waar informatiebehoefte van vergunningaanvragers verder geoptimaliseerd kan worden. Deze informatie vormt daarmee een belangrijke basis voor verdere procesverbetering en het bepalen van de benodigde formatie. Relevante ontwikkelingen 2025 team VPMH In 2025 heeft het team Vergunningen, Parkeren, Markten en Havens te maken gehad met personeelswisselingen, langdurige vacatures en een krappe arbeidsmarkt. Hierdoor ontstond tijdelijk ondercapaciteit en vroeg het inwerken van nieuwe collega’s extra aandacht. Tegelijkertijd nam de administratieve belasting toe door de invoering van de Omgevingswet, waaronder een forse stijging van het aantal informatieplichten. Ondanks deze uitdagingen is in 2025 nadrukkelijk ingezet op versterking van het team, verbetering van werkprocessen en professionalisering van de dienstverlening. Met tijdelijke inhuur is de continuïteit geborgd en zijn de belangrijkste processen op een acceptabel niveau gehouden. De ingezette verbeteringen worden de komende jaren verder doorontwikkeld, met aandacht voor deskundigheidsbevordering, procesoptimalisatie en het toekomstbestendig organiseren van de VTH taken. Bezwaar, beroep en Woo verzoeken team VPMH In 2025 is het aantal bezwaar-, beroepsprocedures en Woo-verzoeken (Wet open overheid) iets afgenomen (79 in 2024; 67 in 2025). Het vertrek van ervaren juristen vormde aanvankelijk een knelpunt. Door gerichte inhuur van juridische expertise en het tijdelijk uitbesteden van de afhandeling van bezwaarschriften is dit opgevangen. Met deze maatregelen is gericht ingezet op een structurele kwaliteitsverbetering in de afhandeling van deze juridische processen. Voor 2026 wordt ingezet op een duurzame versterking van de juridische formatie om deze lijn voort te zetten. Conclusie De implementatie van de Omgevingswet in 2025 heeft opnieuw een aanzienlijke impact gehad op onze werkzaamheden. Het jaar werd gekenmerkt door veranderingen in processen, een sterke toename van informatieplichten en organisatorische uitdagingen zoals personeelswisselingen en ondercapaciteit. Met gerichte maatregelen en tijdelijke versterking hebben we deze ontwikkelingen effectief opgevangen en de continuïteit van onze dienstverlening geborgd. Tegelijkertijd is in 2025 duidelijk geworden hoe belangrijk het is om planmatig te werken aan proces- en kwaliteitscriteria. Dit biedt ons de structuur om tijdig in te spelen op veranderingen, onze wettelijke taken zorgvuldig uit te voeren en de kwaliteit van onze dienstverlening verder te versterken. Deze lijn wordt de komende jaren doorgezet, met aandacht voor verdere professionalisering, procesoptimalisatie en het vergroten van inzicht in de effecten van onze inzet. 4. Slot In 2025 zijn de werkprocessen en werkinstructies rondom de VTH-applicatie Rx.Mission verder ontwikkeld en geïmplementeerd, echter is het werken met Rx.Mission nog steeds iets wat constant aandacht verdient. Daardoor is het lastig om weloverwogen prognoses vast te stellen en een optimale beleidscyclus te realiseren. We starten in 2026 ook met het gebruik van (algemene) kengetallen en het ontwikkelen van onze eigen kengetallen, zodat we beter kunnen inschatten wat nodig is om aan ons uitvoeringsprogramma en VTH-beleid te kunnen voldoen. Het ontwikkelen van kengetallen en het (her)inrichten van Rx.Mission op dat vlak ondersteunt de teams bij het structureel verbeteren van de uitvoering. Door inzicht te geven in werkdruk, doorlooptijden, informatieplichten, capaciteit en taakvolumes ontstaat een objectief beeld van de benodigde formatie en de mate waarin processen efficiënt verlopen. Deze gegevens maken het mogelijk om gerichte keuzes te maken, knelpunten tijdig te signaleren en onderbouwd te investeren in versterking van het team. Kengetallen vormen daarmee een belangrijke basis voor verdere professionalisering, procesoptimalisatie en het duurzaam organiseren van de VTH taken in de komende jaren. Ondanks de uitdagingen in 2025 kunnen we constateren dat we als teams Vergunningen en Toezicht en Handhaving goed werk hebben verricht en een waardevolle bijdrage hebben geleverd aan het borgen van een veilige fysieke leefomgeving. De komende jaren richten we ons erop om de effecten van onze inzet beter inzichtelijk te maken, onze werkprocessen verder te optimaliseren en onze dienstverlening continu te versterken. 5. Bijlage Vergunningen JV 2024 Realisatie UP 2025 Verwacht Jaarverslag 2025 Realisatie Uitvoeringsprogramma 2026 Verwacht Klantcontacten • Geregistreerd in RxM / balievergunningen (mail) 2238 2250 2800 • Mailcontacten horeca 618 650 870 • Mailcontacten unit APV 994 950 1000 • Telefoonnotities totaal 1735 1650 3458 3000 Aantal doorverbonden gesprekken - - 4288 8000 (nieuw) Totaal klantcontacten 5585 5500 15670 Omgevingsvergunningen, meldingen, informatieplichten • Omgevingsvergunningen 460 505 511 530 • Informatieplichten 237 517 565 580 • Meldingen Wkb e.d. 17 22 29 40 • Sloopmeldingen 437 481 473 480 • Omgevingsvergunningen in ARK/AOK 138 75 126 130 • Omgevingsvergunningen in AOK mandaatoverleg 256 138 187 200 Begeleiding & advies • Verkennen en begeleiden initiatief (vooroverleg) 612 682 611 620 • Advies verstrekken 95 79 125 130 • Melding activiteit behandelen 619 (+ 2 Wabo) 778 785 800 Overige vergunningen • Aanvraag beschikking behandelen (APV) 90 105 108 110 •Evenementenvergunningen 416 410 281 (incl. 31 meldingen) 275 • Horecavergunningen (Alcoholwet + Expl., incl. wijzigingen) 82 84 89 90 • Verhuurvergunningen (huisvesting arbeidsmigranten) 10 6 10 • Overige 351 197 193 195 Juridisch • Woo-verzoeken 7 5 7 7 • Bezwaarschriften 58 56 51 55 • VoVo 3 2 1 2 • Beroepszaken 11 10 8 10 6. Bijlage Omgevingsdienst Zuid-Limburg jaarverslag 2025 (inclusief werkprogramma 2025) 1.1 Toezicht Milieu In onderstaande tabel wordt de totale voortgang van het milieutoezicht weergegeven: Aantal controles Soort zaak Gepland 2025 Gerealiseerd aantallen Gerealiseerd [%] Periodieke controle 75 81 108% Adhoc controles 4 Controle vuurwerkopslaglocatie 2 Hercontrole 28 Overige controles (o.a. klachtcontrole, ongewoon voorval controle, aspectcontrole) 13 Voor 2025 waren 75 periodieke milieucontroles geprogrammeerd. Hiervan zijn 81 periodieke controles uitgevoerd, wat overeenkomt met een realisatie van 108%. In totaal zijn in 2025 128 milieucontroles uitgevoerd. Er zijn verder geen bijzonderheden te melden met betrekking tot de in de rapportageperiode uitgevoerde milieucontroles. 1.2 Klachten en incidenten Er zijn in de rapportageperiode 55 milieuklachten over bedrijven ontvangen. De klachten hebben betrekking op onderstaande milieuthema’s: Daarnaast zijn in de rapportageperiode 7 incidentmeldingen (ongewone voorvallen) ingediend. 1.3 Archivering milieudossiers Voor een zorgvuldige uitvoering van milieucontroles is de ODZL afhankelijk van tijdige en volledige verstrekking van actuele milieudossiers en relevante locatiegegevens door het bevoegd gezag. Wanneer deze informatie ontbreekt, onvolledig is of te laat wordt aangeleverd, kan de controle niet volgens de vereiste kwaliteit en betrouwbaarheid worden uitgevoerd. Dit raakt niet alleen de voorbereiding, maar de controle in zijn geheel. In 2025 is regionaal zichtbaar geworden dat door de komst van de Omgevingswet het aantal locaties dat onder de basistaken valt aanzienlijk is toegenomen. In de praktijk blijkt dat het opvragen van informatie over deze locaties bij gemeente Sittard-Geleen regelmatig stagneert: dossiers worden vertraagd aangeleverd, bevatten onvolledige gegevens of ontbreken geheel. Dit leidt tot inefficiënties en beperkt de mogelijkheid van toezichthouders om controles volledig en zorgvuldig uit te voeren. De ervaringen in 2025 bevestigen dat tijdige en volledige aanlevering van milieudossiers en locatiegegevens nodig blijft om het toezichtproces volgens de wettelijke taken te kunnen uitvoeren. Wanneer deze informatie direct beschikbaar is, voorkomt dit vertragingen en kan de controle volledig en zorgvuldig worden uitgevoerd. 1.4 Projecten In 2025 is een deel van het toezicht in projectvorm uitgevoerd, met een focus op specifieke branches. Dit is mede het gevolg van de beperkte beschikbaarheid van informatie over nieuwe basistaaklocaties bij het opstellen van de reguliere jaarplanning. Deze locaties vallen sinds de invoering van de Omgevingswet onder het basistakenpakket van de ODZL. De projecten richten zich in uw gemeente op: •Garagebedrijven •Tankstations zonder LPG-installatie •(Melk)rundveehouderijen •Metaalrecyclingbedrijven De eerste drie branches zijn recent als basistaak aangewezen. Metaalrecyclingbedrijven vielen al onder het basistakenpakket, maar zijn in 2025 projectmatig benaderd vanwege de complexiteit van de regelgeving en de wens tot uniforme beoordeling binnen deze branche. Brancheproject garagebedrijven De controles hebben plaatsgevonden bij 29 garagebedrijven uit een bedrijvenbestand van circa 170 garagebedrijven waarvan het milieutoezicht tot voor de in werking van de Omgevingswet nog niet door de Omgevingsdienst werd uitgevoerd, Een deel van deze bedrijven was in de gemeente Sittard-Geleen gelegen. De scope van het project was het uniform uitvoeren van milieucontroles bij garagebedrijven en kennis op doen, bundelen en delen onder collega’s. De controles zijn aan de hand van een branchegerichte maatwerkchecklist uitgevoerd. Bij 31% van de gecontroleerde bedrijven zijn overtredingen geconstateerd. De meest voorkomende overtredingen hadden betrekking op het opslaan van bodembedreigende stoffen boven de juiste bodembeschermende voorziening en het keuren van installaties. Op basis van de bevindingen tijdens het project kan het volgende worden geconcludeerd. -Het project heeft de samenwerking binnen het projectteam en de organisatie bevorderd. -De ontwikkelde checklist voor garagebedrijven is goed toepasbaar en zorgt voor uniformiteit. -Het vooraf toezenden van de vragenlijsten naar de bedrijven bevorderd de efficiëntie van de controle. -Garagebedrijven die aangesloten zijn bij een branche organisatie zoals BOVAG worden tevens door de branche zelf gecontroleerd. Bij deze bedrijven zijn geen overtredingen geconstateerd. Brancheproject tankstations De controles hebben plaatsgevonden bij 9 tankstations waarvan het milieutoezicht tot voor de in werking van de Omgevingswet nog niet door de Omgevingsdienst werd uitgevoerd, Een deel van deze bedrijven was in de gemeente Sittard-Geleen gelegen. Eén van deze tankstations was inmiddels buiten werking en hier loopt nog een nazorgtraject. De overige 8 tankstations zijn gecontroleerd waarbij bij 75% van deze tankstations overtredingen zijn geconstateerd. Bij 4 van de 6 overtreders is inmiddels een hercontrole uitgevoerd waarbij is gebleken dat de overtredingen zijn opgeheven. De andere 2 hercontroles moeten nog worden uitgevoerd. Brancheproject (melk)rundveehouderijen In totaal zijn 28 (melk)rundveehouderijen geselecteerd in de gemeenten Brunssum, Gulpen-Wittem, Simpelveld, Sittard-Geleen, Vaals en Valkenburg a/d Geul. De voorbereidingen van het project is inmiddels gestart. Een aantal controles is inmiddels uitgevoerd. De resultaten van dit project zullen worden gedeeld zodra de het gehele project is afgerond. Brancheproject metaalrecycling Metaalrecyclingbedrijven vielen al onder het basistakenpakket, maar worden in 2025 projectmatig benaderd vanwege de complexiteit van de regelgeving en de wens tot uniforme beoordeling binnen deze branche. In totaal zijn 24 metaalrecyclingbedrijven geselecteerd in de gemeenten Beekdaelen, Kerkrade, Landgraaf, Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen. Het overgrote deel van de controles is inmiddels uitgevoerd. Het is echter niet gelukt om dit project geheel af te ronden. Belangrijkste reden hiervoor is dat de complexiteit van deze dossiers is toegenomen doordat de activiteiten weer vergunningplichtig zijn geworden. Derhalve zullen de resterende controles in 2026 worden uitgevoerd waardoor de verslaglegging ook pas in 2026 zal plaatsvinden.