Informatie

Programma van Eisen, Laagdrempelige steunpunten Mentaal Gezondheidsnetwerk Vitale Gelderse Vallei 2026-2027 Een samenwerkingsdocument om tot de gewenste maatschappelijke effecten te komen Inleiding: Bij de vaststelling van de nieuwe subsidieverordening in de gemeenteraad d.d. 29 juni 2017 is het college aangewezen om voor de subsidies hoger dan € 50.000 programma’s van eisen vast te stellen die als uitgangspunt dienen voor de subsidieaanvraag. Dit onderdeel van de subsidieverordening is verder uitgewerkt in onderstaand “Programma van Eisen”. Het is aan u als gesubsidieerde organisatie om duidelijk te maken hoe de prestaties en activiteiten bijdragen aan de realisatie van deze doelen. Wij kijken uit naar een constructieve en verbindende samenwerking. Hartelijke groeten. Programma van Eisen, Laagdrempelige steunpunten Mentaal Gezondheidsnetwerk Vitale Gelderse Vallei 2026-2027 opgesteld door gemeente Ede 1. ALGEMENE GEGEVENS Naam instelling Contactpersoon Indiener (anders dan contactpersoon) Adres E-mail adres Telefoonnummer (incl. mobiel nummer) Rechtsvorm instelling 2. DOELEN EN UITGANGSPUNTEN VAN HET GEMEENTEBESTUUR Doelen Het streven is dat er in 2030 een dekkend aanbod met laagdrempelig steunpunten (zoals zelfregiecentra, herstelcentra, herstelacademies) in de gehele regio is. Met een dekkend aanbod bedoelen we aanbod binnen een afstand van 10 kilometer en/of 1 steunpunt per 30.000 inwoners, waarbij er in totaal 9 laagdrempelige steunpunten in de 7 gemeenten van de Vitale Gelderse Vallei komen. De basisfunctionaliteit laagdrempelige steunpunten (LSP) is er voor iedereen en in het bijzonder voor mensen met (ernstige of langdurige) psychische en/of sociaal-emotionele kwetsbaarheid en hun naasten. De LSP’s hebben drie belangrijke doelen: •Mensen werken op eigen tempo aan zelfregie en herstel. •Als onderdeel van de sociale basis speelt het LSP een rol in het vervullen van vroegsignalering, doorverwijzing naar andere partijen in het formele en informele netwerk en ontlasting eerstelijnszorg. Het ondersteunt de beweging van zorg naar gezondheid en versterkt regionale en lokale samenwerking. •Het draagt daarmee bij aan de doelen uit het IZA en AZWA, onder andere omdat inzet van zwaardere zorg en ondersteuning voorkomen kan worden. Daarnaast is het doel om de zelfregie- en herstel initiatieven te borgen in een zogenaamd herstelnetwerk in de regio om •elkaar te kennen en weten te vinden; •kennis en ervaringen uitwisselen; •samen leren en ontwikkelen; •intervisie en collegiale ondersteuning; •gezamenlijke trainingen; •het benutten van ervaringskennis binnen regionale samenwerkingen; •het versterken van positieve beeldvorming rondom herstel en mentale gezondheid. Ontwikkelingen en Opgaven Een laagdrempelig steunpunt is een voor iedereen toegankelijke plek, waar in het bijzonder mensen met (ernstige of langdurige) psychische en/of sociaal-emotionele kwetsbaarheid en hun naasten terechtkunnen voor ontmoeting, zelfregie, herstel en ontwikkeling, geleid door ervaringsdeskundigen en vormgegeven vanuit gelijkwaardigheid, wederkerigheid en co-creatie. Ieder LSP voldoet aan de 10 landelijk vastgestelde kenmerken (zie hieronder). Mensen komen hier terecht op eigen initiatief, of worden erop gewezen via hun informele netwerk of door professionals (huisartsen, welzijn, ggz). Er is geen formele doorverwijzing en/of indicatie nodig. Laagdrempelige steunpunten functioneren als onderdeel van een breder netwerk van formele en informele ondersteuning. Dit netwerk is niet lineair opgebouwd. Bezoek/deelname aan het steunpunt kan parallel lopen aan professionele zorg, bijvoorbeeld GGZ. Het LSP biedt een vaste plek die helpt om de verbinding met het gewone leven te behouden en/of te hervinden en terugval te voorkomen. LSP’s onderscheiden zich van inloopvoorzieningen ‘sociaal en gezond’ in dat ze zijn opgezet door en voor mensen die ervaring hebben met psychische kwetsbaarheid, ontwrichting en herstel. Het is een plek waar ervaringsdeskundigen anderen ondersteunen om de regie over hun eigen leven terug te krijgen en te behouden. Het eigen initiatief en de centrale rol van ervaringsdeskundigen psychische kwetsbaarheid maakt dat de LSP’s zich onderscheiden van inloopvoorzieningen. Een LSP voldoet aan de 10landelijke kenmerken zoals opgesteld in de AZWA Handreiking voor het uitvoeren van de basisfunctionaliteit: Voor wie? 1.Het is voor iedereen laagdrempelig toegankelijk en in het bijzonder voor mensen met (ernstige/langdurige) psychische (de EPA-doelgroep) en/of sociaal-emotionele kwetsbaarheid en hun naasten. Waartoe? 2.Het steunpunt is gericht op leren, herstel en ontwikkeling, dit gaat verder dan alleen een luisterend oor en koffie. Hoe werkt het? 3.Zowel bezoekers/deelnemers als medewerkers hebben iets te halen én te brengen. Er is sprake van co-creatie en gezamenlijk eigenaarschap. 4.De ondersteuning krijgt vorm vanuit de behoeften van de mensen. 5.Wij zien elkaar als mens, niet als cliënt of hulpverlener. 6.Er is sprake van wederkerigheid en gelijkwaardigheid, op basis van wederzijds begrip, herkenning en erkenning. 7.Er wordt gewerkt vanuit ‘wat past bij jou’, zonder stappenplannen of protocollen, er is een aanbod van methodische zelfhulp dat zich vanuit co-creatie en peer-support steeds verder ontwikkelt. 8.In het steunpunt komt collectieve ervaringskennis samen. Door wie? 9.Bij de herstelactiviteiten zijn altijd ervaringsdeskundigen of ervaringswerkers in de lead. Met wie? 10.Er is samenwerking met de formele en informele (keten)partners, zoals: a. sociaal domein (gemeente) b. welzijnsorganisaties c. huisartsen d. zorgaanbieders. Zodat makkelijk afstemming kan plaatsvinden en mensen wanneer nodig kunnen worden gekoppeld aan de voor hen juiste personen of instanties. Laagdrempelige steunpunten bevatten vier elementen die in samenhang met elkaar aanwezig zijn: • Inloop & ontmoeting: Zoals de naam al zegt, kun je hier laagdrempelig binnenlopen en andere mensen ontmoeten. Er is geen formele doorverwijzing en indicatie/beschikking nodig. • Door-en-voor activiteiten: Door-en-voor-activiteiten zijn activiteiten die worden georganiseerd door en voor deelnemers van het initiatief. Er is ruimte voor co-creatie, van creatief tot praktisch. Soms is er expliciet ruimte om te praten over psychische kwetsbaarheden en herstel, maar dat hoeft niet. • Herstelaanbod: Dit aanbod, veelal methodisch, bestaat uit cursussen, trainingen en herstelgroepen (door en voor de mensen om wie het gaat ontwikkeld) om expliciet te werken aan je eigen herstel. Deelnemers bepalen zelf of en wanneer zij toe zijn aan deelname aan een herstelcursus of lotgenoten groep. Soms wordt in een kennismakingsgesprek wel besproken of de verwachtingen over en weer matchen. Bijvoorbeeld voor de cursus Werken met Eigen Ervaring is enige eigen herstelkennis nodig. • Groeivijver: De groeivijver biedt deelnemers de kans om stap voor stap actiever te worden, zich te ontwikkelen en te participeren binnen het initiatief, op hun eigen tempo. Bezoekers kunnen hier, als zij dat willen, groeien in hun rol en (verder) worden opgeleid. Een deel van hen leert dit vooral in de praktijk, door mee te draaien in het steunpunt en ervaring op te doen in het ondersteunen van anderen. Los van de LSP’s zijn formele opleidingen en een beroepsregister ontwikkeld voor ervaringsdeskundigen. Doelgroep De doelgroep bestaat uit iedere inwoner die baat heeft bij laagdrempelige ondersteuning rondom zelfregie en herstel, in het bijzonder voor mensen met ernstige of langdurige psychische kwetsbaarheid (EPA) en/of sociaal-emotionele kwetsbaarheid en hun naasten. Typen laagdrempelige steunpunten Afhankelijk van de locatie kunnen laagdrempelige steunpunten in drie types worden beschreven: • LSP groot (type 1). Deze locaties passen het best in stedelijk gebieden en zijn voornamelijk bedoeld voor gemeenten met een grote, geconcentreerde bevolking en een relatief hoog aandeel inwoners met psychische of sociaal-emotionele kwetsbaarheden. Ze worden strategisch geplaatst in of nabij een grote stadskern, waar de behoefte aan ondersteuning het grootst is. Kwantitatieve indicatie LSP groot: Deze steunpunten zijn minimaal 4 dagen per week open. Er kunnen gemiddeld 30 tot 80 mensen per dag terecht. • LSP middel (type 2). Deze locaties passen het best in gemengde gebieden. Deze vorm fungeert als een verbindende schakel tussen sterk verstedelijkte en meer landelijke gebieden. Ze zijn geschikt voor regio’s met een gemiddelde bevolkingsdichtheid en een verspreide bewonerspopulatie, waarbij sprake is van een aanzienlijk aandeel inwoners met ondersteuningsbehoeften. Kwantitatieve indicatie LSP middel: Deze steunpunten zijn 2-3 dagen per week open. Er kunnen gemiddeld 10 tot 30 mensen per dag terecht. • LSP klein (type 3). Satellietsteunpunten die het best passen in landelijke gebieden (type 3). Deze kleinere, decentrale locaties zijn bedoeld voor dunbevolkte, landelijke gebieden. Hier wonen inwoners verspreid en is de groep met psychische of sociaal-emotionele kwetsbaarheden relatief klein. Deze steunpunten zijn vaak een satelliet van steunpunten type 1 of 2. Ook in stedelijk gebied zijn er type 1 LSP’s die satelliet locaties hebben, bijvoorbeeld door in een buurthuis een deel van het aanbod (de 4 elementen) aan te bieden. Kwantitatieve indicatie LSP klein: Deze steunpunten zijn 1 of meerdere dagdelen (soms verspreid over diverse locaties/dorpen) per week open. Er kunnen gemiddeld 5 tot 30 mensen per dag terecht. 3. VRAAG AAN INSTELLING Deel 1. Context en basisgegevens Aanleiding en probleemanalyse Beschrijf welk probleem, welke behoefte of welke vraag aanleiding is voor het initiatief. Doelstellingen en beoogde resultaten Beschrijf welke meetbare doelen en resultaten met het initiatief worden nagestreefd. Planning en fasering Vermeld op welk tijdvak het initiatief betrekking heeft. Geef aan welke fasen eventueel worden onderscheiden en wanneer de beoogde resultaten worden bereikt. Doelgroep Beschrijf op welke doelgroep(en) het initiatief is gericht. Deel 2. Inhoud en uitvoering Activiteiten, diensten en trajecten Beschrijf de concrete activiteiten, diensten en/of trajecten die worden uitgevoerd en hoe deze bijdragen aan de doelen van het gemeentebestuur. Werkwijze en inzet van ervaringsdeskundigheid Licht toe hoe de werkwijze eruitziet en hoe ervaringsdeskundigen worden betrokken bij de uitvoering van activiteiten. Verwacht aantal gebruikers in het subsidiejaar Geef aan hoeveel personen in het subsidiejaar (naar verwachting) gebruik zullen maken van het aanbod van dit initiatief. Borging en duurzaamheid Beschrijf hoe het initiatief na het subsidiejaar kan doorgaan en hoe de resultaten behouden blijven. Deel 3. Kwaliteit, veiligheid en samenwerking Aansluiting op de tien landelijke kenmerken van laagdrempelige steunpunten Licht toe in hoeverre het initiatief aansluit op de tien landelijke kenmerken van laagdrempelige steunpunten. De Zelfscan laagdrempelige steunpunten van Phrenos kan hierbij als hulpmiddel worden gebruikt. Kwaliteitsborging en ontwikkeling Binnen zes maanden na aanvang van het eerste projectjaar dient er een plan te zijn voor kwaliteitsborging. Beschrijf hoe naar dit plan wordt toegewerkt en hoe de kwaliteit van de werkwijze, de uitgangspunten en de inzet van ervaringsdeskundigheid wordt bewaakt, geborgd en verder ontwikkeld. Bijvoorbeeld intervisie, scholing, deskundigheidsbevordering, en uitwisseling met andere initiatieven. Veiligheid Beschrijf hoe de algemene veiligheid binnen het initiatief wordt geborgd. Link met formele zorg Licht toe hoe de verbinding met de formele zorg is georganiseerd voor escalatie bij complexe problematiek. Werkwijze acute onveiligheid en crisissituaties Beschrijf hoe is vastgelegd dat bij acute onveiligheid of andere crisissituaties actief de verbinding wordt gelegd met passende hulp- en zorg verlenende instanties. Deel 4. Monitoring en verantwoording Monitoring Beschrijf op welke wijze de resultaten en het bereik van het initiatief worden gemonitord. Minimaal gevraagd worden: 1.het aantal bezoeken, 2.het aantal unieke bezoekers, 3.het aantal verwijzingen per maand, 4.de toename in activiteiten die plaatsvinden in een laagdrempelig steunpunt, 5.de inzet die gedaan wordt om het bereik van laagdrempelige steunpunten en het herstelnetwerk in de regio te vergroten. 4. RANDVOORWAARDEN en BIJZONDERHEDEN Nader in te vullen door gemeente en aanvrager Risico’s Afhankelijkheden 5. KORTE SAMENVATTING & PRIORITEITEN Wat willen we bereiken Beoogd effect Wat gaan we daarvoor doen Moment van evaluatie/hoe meten?