Informatie

Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 (SHO) De raad van de gemeente Capelle aan den IJssel; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 9 juni 2026 gelet op de behandeling in de vergadering van de raadscommissie van 22 juni 2026 overwegende dat voor de aanvraag van een stroomaansluiting of verzwaring van een bestaande stroom, vanaf 1 oktober 2026 een nieuwe aanvraagprocedure bij de netbeheerder van kracht is; gemeenten dan veel eerder in het bouwproces een aanvraag voor een stroomaansluiting voor een schoolgebouw kunnen indienen; bij een aanvraag voor een stroomaansluiting een afschrift het Integraal Huisvestingsplan (in Capelle aan den IJssel het geactualiseerde Strategisch Huisvestingsplan onderwijs 2025- 2041 (SHO) gevoegd moet worden, waarin de onderwijslocaties zijn vermeld; het geactualiseerde SHO inhoudelijk niet aan de gestelde voorwaarde voldoet; voorgesteld wordt bij het geactualiseerde SHO een addendum toe te voegen, om aan de gestelde voorwaarde te voldoen. BESLUIT: 1.Het addendum op de Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041 (SHO), bestaande uit: a.Het overzicht met daarin de adressen van de schoollocaties waarop de beoogde aanpassingen of nieuwbouw van de scholen uit het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs zijn vermeld; b.De verbeelding van het Omgevingsplan 'Het nieuwe Rivium' met daarop de locatie van de nieuw te bouwen school in Rivium; vast te stellen en toe te voegen aan het SHO. 1. Inleiding Dagelijks bezoeken zo’n 8.500 kinderen een school in Capelle aan den IJssel. Het grootste deel (ruim 5.000 kinderen) bezoekt een reguliere basisschool. Een klein deel (400 kinderen) volgt speciaal (basis)onderwijs en om en nabij de 3.000 kinderen gaan naar het voortgezet onderwijs en ongeveer 50 leerlingen naar het voortgezet speciaal onderwijs. De gemeente telt 28 schoolgebouwen waarvan het schoolbestuur of de gemeente eigenaar is. Daarnaast worden nog enkele gebouwen gehuurd ten behoeve van het onderwijs. De instandhouding van de schoolgebouwen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de schoolbesturen en de gemeente. In het kort komt het erop neer dat de schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor beheer, onderhoud en exploitatie van de gebouwen. Daarvoor ontvangen zij rechtstreeks van het ministerie van Onderwijs bekostiging. De gemeente is verantwoordelijk voor de bekostiging van (vervangende) nieuwbouw. Daarvoor ontvangt de gemeente middelen in het gemeentefonds. Uiteindelijk hebben de schoolbesturen en de gemeente elkaar nodig zodat onze kinderen in een modern en fris schoolgebouw onderwijs kunnen volgen. Goede schoolgebouwen komen de leerprestaties van kinderen ten goede. 1.1 Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2022 In 2022 heeft de gemeente het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (hierna: SHO) opgesteld. Daarin wordt zowel verwezen naar de kwaliteitsslag die de gemeente heeft gemaakt op het gebied van onderwijshuisvesting (bouw van zeven nieuwe gebouwen sinds 2009, hoogwaardige tijdelijke huisvesting Lijstersingel en renovatie Capelse Schoolvereniging) als naar de opgave die er in de periode tot 2028 ligt (projecten Kindcentrum Meeuwensingel, Kindcentrum Florabuurt en tweede fase nieuwbouw Comenius). Ook is in het SHO benoemd dat het in 2024 zou worden geactualiseerd. Dat heeft voornamelijk te maken met onderzoeken naar het toekomstperspectief van onderwijshuisvesting in de wijk Oostgaarde en naar de scenario’s voor de hoogwaardige tijdelijke huisvesting op de Lijstersingel na 2028. In het afgelopen jaar is samen met de schoolbesturen gewerkt aan de actualisatie waarbij het SHO nu betrekking heeft op de periode 2025 – 2041. In de actualisatie wordt uitgebreid ingegaan op het perspectief voor de scholen in Oostgaarde en op de ruimtelijke knelpunten die worden verwacht in Fascinatio en Rivium. In nauw overleg met de schoolbesturen is besloten dat vraagstukken die zijn gerelateerd aan ruimtelijke knelpunten (zoals in Fascinatio) voorrang krijgen op projecten die zijn gerelateerd aan vernieuwing of vervanging van schoolgebouwen. Bij vaststelling van de Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2025 – 2041 komt het huidige Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs niet te vervallen; de beleidsmatige uitgangspunten die daarin zijn verwoord blijven van kracht. De beleidsmatige uitgangspunten in deze actualisatie (zie paragraaf 2.6 en hoofdstuk 3) zijn in die zin een aanvulling op het huidige SHO. 1.1.1 Terugblik op projecten uit SHO 2022 Het SHO 2022 bevat een bijlage met als titel ‘Globaal tijdpad uitvoeringsplan’. Daar is voor 13 concrete projecten aangegeven wat de planning is. In deze paragraaf wordt de tabel nogmaals opgenomen en wordt van alle projecten de huidige status aangegeven. Onderwerp Planning Status 2025 1. Verhuizing De Bouwsteen naar De Wiekslag. Zomer 2022 De Bouwsteen is verhuisd naar de onderwijslocatie aan de Wiekslag 2. Verhuizing De Cirkel naar nieuwe locatie. Zomer 2022 De Cirkel is verhuisd naar de voormalige Rehobothschool 3. Besluitvorming over invulling huidige gebouw De Cirkel. 2022 Loopt, nog niet afgerond 4. Scholen Meeuwensingel naar tijdelijke huisvesting. 2022 Is afgerond 5. Definitieve formele besluitvorming nieuwbouw scholen in Florabuurt (Klim-Op en Triangel). 2022 Besluitvorming niet-commerciële delen is afgerond. Besluitvorming commerciële delen is nog niet afgerond 6. Besluitvorming tweede fase Comenius College. 2022 Besluitvorming is nog in afronding 7. Besluitvorming over eventuele school in Rivium. 2022 / 2023 Meegenomen in deze actualisatie van het SHO 8. Oplevering integraal onderzoek toekomst onderwijshuisvesting Oostgaarde. 2023 Meegenomen in deze actualisatie van het SHO 9. Oplevering onderzoek toekomstige huisvesting aan de Lijstersingel. 2023 Nog niet gestart 10. Oplevering nieuw SHO, met naar daarin onder meer te maken keuzes voortvloeiende uit de in 2023 opgeleverde onderzoeken. 2024 Betreft voorliggende actualisatie van het SHO 11. Oplevering scholen in IKC Florabuurt. 2025 / 2026 De kredietaanvraag voor de niet-commerciële delen moet nog door de raad worden vastgesteld. Verwachting vóór de zomer van 2025. 12. Oplevering scholen in nieuwbouw Meeuwensingel. 2025 / 2026 Niet afgerond 13. Oplevering tweede fase Comenius College. 2028 Besluitvorming is nog in afronding Tabel 1: status in 2025 van projecten uit SHO 2022 1.2 Uitgangspunten bij het actualiseren van het SHO In mei 2024 zijn uitgangspunten opgesteld die kunnen worden gehanteerd bij het actualiseren van het plan. De uitgangspunten hebben onder meer betrekking op de criteria voor nieuwbouw en renovatie, het stimuleren van multifunctionele accommodaties, de verduurzaming van schoolgebouwen en de verbetering van het binnenklimaat in schoolgebouwen. De uitgangspunten zijn in juni 2024 uitvoerig besproken in een besloten bijeenkomst met de commissie Samenleving en Economie. Op basis van deze bespreking heeft het college van B en W de uitgangspunten uiteindelijk op 24 juni 2024 vastgesteld. 1.3 Fasering Dit geactualiseerde SHO heeft een looptijd van 17 jaar waarbij vooruit wordt gekeken tot het jaar 2041. Deze looptijd is in nauw overleg met de schoolbesturen tot stand gekomen waarbij het steeds zoeken is geweest naar de balans tussen de noodzaak en behoefte voor het aanpakken van de schoolgebouwen én de financiële en organisatorische mogelijkheden van de gemeente. Het is geen geheim dat de schoolbesturen bepaalde voorziene ingrepen eerder zien gebeuren dan het jaartal dat is opgenomen in het investeringsoverzicht (paragraaf 6.5). In die zin hebben de schoolbesturen een zeer constructieve houding aangenomen ten aanzien van het maximaal faseren van de projecten in dit geactualiseerde SHO. Daarnaast is het goed om te benadrukken dat de actualisatie van het SHO geen blauwdruk betreft dat in beton is gegoten. In het investeringsoverzicht is bijvoorbeeld voor verschillende scholen op de langere termijn nieuwbouw voorzien. Bij de voorbereiding van een specifiek project is het altijd mogelijk om de optie voor zogenaamde ‘vernieuwbouw’ (een zeer grondige vorm van renovatie, zie verder paragraaf 2.6.1) te verkennen. 2. Lokale en wettelijke kaders 2.1 Wetgeving De basis voor regelgeving over huisvesting van scholen in het primair en voortgezet onderwijs is vastgelegd in de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en de Wet Voortgezet Onderwijs 2020 (WVO 2020). Deze wetten verplichten de gemeente om te zorgen voor adequate huisvesting. De regels die in acht moeten worden genomen zijn uitgewerkt in de ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Capelle aan den IJssel 2021’ (zie paragraaf 2.5 voor een korte uitleg over de verordening). 2.2 Zorgplicht gemeente Volgens de wet heeft de gemeente een zorgplicht op het gebied van onderwijshuisvesting. In grote lijnen is het sinds 1 januari 2015 de verantwoordelijkheid van de gemeente om te voorzien in: ▪ bekostiging van uitbreiding ▪ bekostiging van (vervangende) nieuwbouw ▪ bekostiging van ingebruikneming van een bestaand gebouw ▪ bekostiging van eerste inrichting (schoolmeubilair en onderwijsleerpakket); ▪ vergoeden van schade die het gevolg is van bijzondere omstandigheden (zoals brand, inbraak of vandalisme) ▪ bekostiging van herstel van constructiefouten ▪ bieden van voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs Het aanbieden van ruimten voor bewegingsonderwijs (gymnastiekaccommodaties) in het primair onderwijs valt buiten de scope van dit SHO. In de eerstvolgende actualisatie van het SHO wordt dit wel meegenomen. Uiteraard blijven we in de tussentijd wel voldoen aan de wettelijke zorgplicht om te voorzien in voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs. Ruimten voor niet-onderwijsfuncties (zoals een kinderopvang) vallen eveneens buiten de scope van dit SHO, maar worden uiteraard wel betrokken bij het ontwikkelen van de ruimtelijke programma’s bij projecten die voortvloeien uit dit SHO. De zorgplicht heeft betrekking op de scholen die op het grondgebied van de gemeente staan, los van de vraag of de leerlingen ook daadwerkelijk in de gemeente wonen. Migratie van leerlingen tussen gemeenten is een feit. Er zijn kinderen uit bijvoorbeeld Rotterdam die een basisschool in Capelle aan den IJssel bezoeken net zoals er kinderen uit Capelle aan den IJssel basisscholen in Rotterdam bezoeken. 2.3 Taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van schoolbesturen De schoolbesturen zijn in beginsel verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en exploitatie van het schoolgebouw. Daarvoor ontvangt het schoolbestuur rechtstreeks van het ministerie van Onderwijs een vergoeding. Voor de bekostiging van onderwijshuisvestingsvoorzieningen heeft het schoolbestuur dus te maken met twee financieringsstromen: één vanuit de gemeente (voor de genoemde voorzieningen in paragraaf 2.2) en één vanuit de rijksoverheid. Schoolbesturen en gemeenten zijn dus ieder vanuit een eigen wettelijke taak en invalshoek gezamenlijk verantwoordelijk voor het investeren in de kwaliteit van onderwijshuisvesting. 2.4 Wet planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting De PO-raad, VO-raad (dat zijn de koepelorganisaties van de schoolbesturen) en de VNG delen het standpunt dat renovatie onvoldoende is geregeld in de onderwijswetten. Daarom hebben zij in 2018 een gezamenlijk plan opgesteld. Uitgangspunt hierbij is dat gemeenten en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor de (kwaliteit van de) huisvesting van scholen. Op basis hiervan heeft het ministerie van Onderwijs de zogenaamde ‘Wet planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting’ opgesteld die feitelijk de bestaande onderwijswetten wijzigt. De ‘Wet planmatige en doelmatige aanpak onderwijshuisvesting’ heeft als doel het verbeteren van de samenwerking tussen gemeenten en schoolbesturen om de kwaliteit, duurzaamheid en lange termijn planning van schoolgebouwen te versterken. De belangrijkste punten zijn: 2.4.1 Verplicht Integraal Huisvestingsplan (IHP) Gemeenten moeten een IHP opstellen, en schoolbesturen een meerjarenonderhoudsplan (MJOP), om structurele afstemming en gezamenlijke planning te waarborgen. In Capelle aan den IJssel is het SHO het equivalent van het IHP. 2.4.2 Renovatie opgenomen als voorziening Renovatie wordt expliciet toegevoegd aan de gemeentelijke verantwoordelijkheden binnen de huisvestingsvoorzieningen. Dit biedt ten eerste een juridische borging voor de keuze van renovatie en ten tweede draagt dit bij aan het maken van een zorgvuldige afweging tussen vervangende bouw en renovatie. 2.4.3 Opheffen van investeringsverbod Het verbod voor schoolbesturen in het primair onderwijs om in hun gebouwen te investeren wordt opgeheven, wat hen meer flexibiliteit geeft in het verbeteren van de schoolgebouwen De gewijzigde wet is inmiddels van advies van de Raad van State voorzien. Op dit moment werkt het ministerie van Onderwijs aan een versie die ter behandeling aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. De verwachting is dat de wetswijziging op 1 januari 2026 in werking treedt. Omdat niet bekend is hoe de nieuwe wet er exact uit komt te zien, is op voorhand niet te zeggen welke implicaties de nieuwe wet heeft voor dit geactualiseerde SHO. Dat wordt naar alle waarschijnlijkheid in de tweede helft van 2025 duidelijk. 2.5 De verordening onderwijshuisvesting De basale uitwerking van het beleid inzake onderwijshuisvesting is vastgelegd in de ‘Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Capelle aan den IJssel 2021’ oftewel, de verordening. Hierin is opgenomen welke voorzieningen schoolbesturen kunnen aanvragen bij de gemeente en welke procedures en criteria daarbij gelden. De verordening is de uitwerking van een aantal wettelijke bepalingen. De belangrijkste daarvan is dat de verordening zodanig is opgezet dat kan worden voldaan aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van scholen in de gemeente stelt. Over aanvragen voor onderwijshuisvestingsvoorzieningen die de gemeente in behandeling heeft genomen, wordt op overeenstemming gericht overleg (OOGO) met de schoolbesturen gevoerd. 2.6 Vastgestelde uitgangspunten Reeds in de inleiding is benoemd dat het college van B en W uitgangspunten heeft vastgesteld bij het actualiseren van het SHO. Deze zijn benoemd in de ‘Uitgangspuntennotitie actualisatie SHO’. In deze paragraaf worden de uitgangspunten nog eens samengevat. 2.6.1 Criteria vervangende bouw, technische opwaardering en vernieuwbouw In de praktijk betekent een gebouwleeftijd van 40 jaren doorgaans een omslagpunt voor wat betreft het perspectief van het gebouw. De onderhoudskosten lopen op, het gebouw is vaak gedateerd (zowel van binnen als van buiten) en de kans is groot dat het gebouw in onderwijskundige zin niet voldoet aan het hedendaagse onderwijs. Een dergelijk gebouw zou ingrijpend moeten worden gerenoveerd of worden vervangen door een nieuw gebouw. Daarom wordt bij het actualiseren van het SHO het volgende uitgangspunt gehanteerd: “Voor schoolgebouwen die de leeftijd van 40 jaar hebben bereikt of deze zullen bereiken gedurende de looptijd van het SHO en niet eerder levensduur verlengend zijn gerenoveerd of verduurzaamd, wordt bezien op welke wijze het schoolgebouw wordt vervangen.” Op welke wijze het schoolgebouw wordt vervangen, hangt af van de gebouwspecifieke context. Feitelijk wordt er bij het vervangingsvraagstuk maatwerk geleverd, doorgaans aan de hand van een haalbaarheidsonderzoek en/of businesscase. Het is in sommige gevallen denkbaar te volstaan met louter een technische opwaardering van het gebouw waarbij de levensduur met zo’n 15 tot 20 jaar wordt verlengd. In dat geval is het aannemelijk dat de ingrepen betrekking hebben op het vervangen van de (klimaat)installaties waarbij voor zover mogelijk een verduurzamingsslag wordt gemaakt. Na die tijd volgt dan opnieuw een afweging voor het gebouw. In dit SHO noemen we zo’n renovatie ‘technische opwaardering’. Een meer vergaande vorm van renovatie betreft zogenaamde ‘vernieuwbouw’ waarbij de levensduur van het gebouw met minimaal 25 jaar wordt verlengd. In de praktijk leidt vernieuwbouw doorgaans tot een levensduurverlenging van 40 jaar waardoor vernieuwbouw als volwaardig alternatief voor nieuwbouw kan worden gezien. In het kader van financieel gezien ‘scherper aan de wind varen’ wordt bij de afweging voor vernieuwbouw of nieuwbouw ook gekeken naar de mogelijkheden de capaciteit van een gebouw te reduceren in geval van overcapaciteit, mits dat passend is bij de toekomstige onderwijsbehoefte en aansluit bij het belang van het kind. Daarnaast wordt de onderwijskundige functionaliteit betrokken bij de afweging over vernieuwbouw of nieuwbouw. Daarmee worden de volgende ingrepen onderscheiden: Ingreep: Levensduurverlenging: Globaal PvE: Normbedrag per m2 bvo: Technische opwaardering 15 tot 20 jaar Vervangen klimaatinstallatie en verduurzamingsslag € 1.150 - € 1.525 per m2 bvo 1 Vernieuwbouw 25 tot 40 jaar Volwaardig alternatief voor nieuwbouw € 2.466 (VO) - € 2.964 (PO)#_ftn22 Nieuwbouw Minimaal 40 jaar Kwaliteitskader onderwijshuisvesting € 3.083 (VO) - € 3.705 (PO) Tabel 2: overzicht verschillende ingrepen In paragraaf 6.2 worden de kengetallen verder toegelicht. 2.6.2 Stimuleren vorming kindcentra en multifunctionaliteit Huisvesting van één of meerdere scholen met meerdere andere functies onder ‘één dak’ wordt door de gemeente sinds enige jaren gestimuleerd. Dit zodat er inhoudelijk kwaliteit rondom de scholen wordt toegevoegd en de onderwijshuisvesting in de toekomst flexibeler is, wanneer leerlingenaantallen gaan stijgen of dalen. Deze gebouwen met meerdere kindgerelateerde functies noemen wij kindcentra. In het te actualiseren SHO is het bijeenbrengen van meerdere functies onder één dak in beginsel één van de uitgangspunten. Dat geldt zowel voor maatschappelijke functies als een Kinderlab, een Huis van de Wijk of kinderopvangvoorzieningen als voor de scholen zelf. Dit uitgangspunt is nadrukkelijk geen gegeven, per project wordt maatwerk toegepast. 2.6.3 Vaste voet dislocaties In Capelle staan zes basisscholen die in de praktijk als zelfstandige school functioneren, maar strikt genomen een dislocatie zijn van een hoofdvestiging. In de verordening is opgenomen dat elke hoofdvestiging een zogenaamde vaste voet kent van 200 m2 bvo. Dat is omdat elke school, ongeacht het aantal leerlingen, ruimte nodig heeft voor de directie, staf, personeel, repro enzovoorts. Formeel heeft een dislocatie géén recht op de vaste voet van 200 m2 bvo, maar in de praktijk zou een dislocatie die wel functioneert als zelfstandige school (i.c. het verzorgen van onderwijs in de groepen 1 t/m 8) in de ruimtelijke problemen komen als de vaste voet in mindering wordt gebracht in geval van nieuwbouw. Soms is het zo dat er op grond van de stichtingsnormen formeel geen nieuwe school kan worden gesticht, terwijl er wel behoefte is aan een school in een bepaalde wijk. In dat geval is het aannemelijk dat de ‘nieuwe’ school een dislocatie van een bestaande school is. In die gevallen is het uitgangspunt om een vaste voet van 200 m2 toe te kennen. 2.6.4 Verduurzaming en binnenklimaat In 2018 is het ‘Koersdocument Duurzaam Capelle’ opgesteld. Daarin is de ambitie verwoord van een duurzame, groene en schone stad in 2050 waar de uitstoot van CO2 bijna nul is. Deze ambitie is in het ‘Programma Duurzaamheid 2023 – 2026’ nog eens bevestigd. In de onlangs door de raad vastgestelde ‘Duurzaamheidsleidraad voor bouwen’ wordt concreet aangegeven op welke wijze de gemeente onder meer het eigen vastgoed gaat verduurzamen. Deze geldt voor alle initiatieven die hooguit in de initiatieffase zitten en waar de gemeente invloed op heeft. Bij de uitvoering van dit SHO wordt in beginsel aangesloten bij de duurzaamheidsleidraad waarbij uiteindelijk ook maatwerk per project zal worden toegepast. Door aan te sluiten bij de duurzaamheidsleidraad worden thema’s als circulair bouwen en klimaatadaptatie voor zover mogelijk meegenomen. Het uitgangspunt is dat er bij technische opwaardering of vernieuwbouw onder meer gestreefd naar een Energieneutraal Gebouw (ENG). Dat zal in de praktijk niet altijd haalbaar zijn, in dat geval is een Bijna Energieneutraal Gebouw (BENG) de norm. Of een transformatie van BENG naar ENG in een project kan plaatsvinden, zal worden bepaald aan de hand van een businesscase. Omdat een dergelijke transformatie naar verwachting een positief effect heeft op de exploitatielasten dragen schoolbesturen hier financieel aan bij. Een besparing op de exploitatielasten die blijkt uit een businesscase wordt door de schoolbesturen als co-financiering ingebracht. Voor de meerkosten die gepaard gaan met de transformatie kan het schoolbestuur een duurzaamheidslening afsluiten bij de gemeente. In geval van nieuwbouw is ENG het vertrekpunt bij het ontwerp zodat er een ‘Paris Proof’ gebouw wordt gerealiseerd dat voldoet aan de doelstelling om volledig energieneutraal te zijn in 2050. Gezien de levensduur van een nieuw gebouw is dit de meest logische keuze. Bij het verbeteren van het binnenklimaat wordt aangesloten bij het ‘Programma van Eisen Frisse Scholen’ (versie mei 2021) dat is opgesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. In dat programma van eisen zijn criteria opgenomen voor onder meer de luchtkwaliteit en operationele temperatuur in schoolgebouwen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen een zogenaamde Frisse School Klasse A (zeer goed), B (goed) en C (minimumniveau). Landelijk geldt Klasse B als dé referentienorm voor de luchtkwaliteit en de operationele temperatuur. Bij nieuwbouw is het overigens al sinds 2015 verplicht om een Frisse School Klasse B te realiseren voor wat betreft de aspecten luchtkwaliteit en operationele temperatuur. In het geval van vernieuwbouw zal de luchtkwaliteit en de operationele temperatuur worden opgewaardeerd conform Frisse Scholen Klasse B. Bij een technische opwaardering wordt in ieder geval de luchtkwaliteit opgewaardeerd en indien haalbaar ook de operationele temperatuur. 3. Visie en ambitie 3.1 Visie SHO 2022 In het SHO dat is vastgesteld in 2022 wordt benoemd dat de visie die ten grondslag ligt aan het stuk niet is gewijzigd ten opzichte van het SHO uit 2018. Die visie luidt als volgt: “De gemeente levert op het gebied van onderwijshuisvesting een bijdrage aan kwalitatief goed onderwijs, door voldoende ruimte voor onderwijs te garanderen. Vierkante meters in onderwijsgebouwen die niet in gebruik zijn bij het onderwijs worden effectief en efficiënt ingezet, bij voorkeur voor kindgerelateerde maatschappelijke voorzieningen. Indien dit niet mogelijk is, wordt het aantal vierkante meters omlaag gebracht.” Deze visie is voornamelijk geschreven vanuit het perspectief van de wettelijke zorgplicht van de gemeente voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting. Daarbij wordt extra aandacht besteed aan het fenomeen leegstand. Indien de gemeente kosten maakt om leegstand op te vullen met kindgerelateerde maatschappelijke voorzieningen dan worden deze gecompenseerd door een afdracht van de schoolbesturen. De schoolbesturen innen namelijk de huuropbrengsten. 3.2 Coalitieakkoord 2022 - 2026 Bij het opstellen van dit SHO hechten we er waarde aan om aan te sluiten bij hetgeen is opgenomen over onderwijs en onderwijshuisvesting in het coalitieakkoord: Een aantal van bovengenoemde speerpunten is al verwerkt in de uitgangspunten zoals beschreven in paragraaf 2.6. Voor andere speerpunten geldt dat deze niet één-op-één terugkomen in dit SHO, maar wel betrokken kunnen worden bij de uitwerking en de concretisering van de projecten die voortvloeien uit de inhoud van dit SHO. 3.3 Visie SHO 2025 Voor het SHO 2025 hanteren we dan ook de volgende visie: "Alle leerlingen in Capelle aan den IJssel leren in een toekomstbestendige onderwijsomgeving, die stimulerend, gezond en passend is.” Daarmee komen verschillende doelstellingen vanuit verschillende invalshoeken samen. Denk daarbij aan een duurzaam schoolgebouw waarin kinderen graag naar school gaan, maar ook een fris gebouw waarin voldoende ruimte is. Dat wil overigens niet zeggen dat we nog steeds kritisch kijken naar het aantal benodigde en beschikbare aantal vierkante meters. 3.4 Inclusief en passend onderwijs In de regionale ontwikkelagenda Onderwijs en Ondersteuning 2024-2027 (van de gemeenten Zuidplas, Krimpen, Capelle en de samenwerkingsverbanden PPO Aan den IJssel, Koers VO en Berseba) staat dat we komend jaar kijken hoe inclusief onderwijs in de huisvestingsplannen van gemeenten een plek kan krijgen en waar mogelijk vertaald kan worden. In de uitwerking van de plannen die voortkomen uit de actualisatie van het SHO zal de regionale ontwikkelagenda onderwijs en ondersteuning 2024 – 2027 worden betrokken. Dit is ook expliciet verwoord in paragraaf 7.2 waarin een relatie wordt gelegd tussen (te ontwikkelen) onderwijsbeleid en de mogelijke gevolgen daarvan voor het SHO. 3.5 Ambities op het gebied van technische opwaardering, vernieuwbouw en nieuwbouw In deze paragraaf wordt toegelicht wat we verstaan onder technische opwaardering, vernieuwbouw en nieuwbouw. De normbedragen en kengetallen die zijn gemoeid met deze ingrepen zijn opgenomen in hoofdstuk 7 van dit SHO. 3.5.1 Technische opwaardering Bij een technische opwaardering zullen er in beginsel geen onderwijskundige en esthetische opwaarderingen aan de orde zijn. Feitelijk betreft het hier het opwaarderen van de klimaatinstallatie zodat in ieder geval de luchtkwaliteit voldoet aan de eisen conform Frisse Scholen Klasse B. Indien mogelijk wordt ook de operationele temperatuur opgewaardeerd naar deze klasse en wordt er een verduurzamingsslag gemaakt. Met deze ingrepen wordt de levensduur van het gebouw met 15 tot 20 jaar verlengd. 3.5.2 Vernieuwbouw Vernieuwbouw is een volwaardig alternatief voor nieuwbouw. Bij vernieuwbouw wordt een bestaand schoolgebouw aan de binnenzijde volledig ‘gestript’ en opnieuw ingericht. Ook de schil van het gebouw (dak, gevel) wordt vervangen of aangepast om zo betere isolatiewaarden te verkrijgen. Door vernieuwbouw is het schoolgebouw weer ‘als nieuw’. 3.5.3 Nieuwbouw Voor het programma van eisen voor de nieuwbouw van scholen nemen we het Kwaliteitskader Huisvesting versie juni 2021 (update 2024) als vertrekpunt, maar niet als blauwdruk. In dit document wordt een zogenaamde referentieschool beschreven die tegemoet komt aan hedendaagse onderwijskundige standaarden. Deze overstijgen het bouwbesluit. Het bouwbesluit richt zich immers voornamelijk op de minimale eisen waar een schoolgebouw in bouwkundige en installatietechnische zin aan moet voldoen. Onderwijskundige standaarden maken geen deel uit van het bouwbesluit. Het bouwbesluit schrijft bijvoorbeeld niet voor dat een schoolgebouw over een ICT-voorziening moet beschikken. 4. Huidige situatie 4.1 Bouwjaren Zo’n 70% van alle schoolgebouwen is ouder dan 40 jaar (18 scholen). Een schoolgebouw in de gemeente Capelle aan den IJssel is gemiddeld 37 jaar oud. In de grafiek hieronder is de verdeling per bouwperiode weergegeven. Figuur 1: Bouwperiode scholen gemeente Capelle aan den IJssel In het overzicht op de volgende pagina wordt in detail ingegaan op de bouwperioden van de verschillende scholen. Een rode kleur geeft aan dat de school 40 jaar of ouder is en een oranje kleur geeft aan dat de school in de komende jaren de leeftijd van 40 jaar bereikt. Een groene kleur betekent dat de school hooguit 15 jaar oud is of in die periode reeds is gerenoveerd dan wel is aangepast. Figuur 2: Bouwjaar scholen gemeente Capelle aan den IJssel Bij het bouwjaar van ‘de Capelse Schoolvereniging’ moet worden opgemerkt dat het gebouw in 2019 ingrijpend is gerenoveerd. De hoofdvestiging van basisschool West (Berlioszstraat) is in 2019 getransformeerd naar een gasloos gebouw. 4.2 Opheffingsnorm Voor elke gemeente in Nederland bepaalt het ministerie van OCW een opheffingsnorm die van toepassing is op de reguliere basisscholen. In Capelle aan den IJssel is de opheffingsnorm 196 leerlingen. Indien een school drie schooljaren achtereen minder leerlingen telt dan de opheffingsnorm, wordt de school in beginsel opgeheven. Er zijn uitzonderingen op die regel; zo kan een schoolbestuur een school onder de opheffingsnorm in stand houden als de gemiddelde schoolgrootte van alle scholen binnen dat bestuur (of binnen twee of meer samenwerkende besturen) hoger is dan de opheffingsnorm. In Capelle aan den IJssel worden drie scholen op basis van de systematiek van de gemiddelde schoolgrootte in stand gehouden (De Triangel, Ontdekrijk en De Catamaran). 4.3 Leerlingenprognose In het voorjaar van 2024 heeft xxllnc Sociaal een leerlingenprognose opgesteld. Wat opvalt is dat het aantal leerlingen in de gemeente vrij stabiel blijft. Op wijkniveau zijn wel verschillen te zien. In sommige wijken, zoals Oostgaarde, krimpt het aantal leerlingen met 5% maar in de wijk ‘Rivium en Fascinatio’ is een groei waar te nemen van bijna 25%. De ontwikkeling van het aantal leerlingen in het primair onderwijs op wijkniveau is weergeven in onderstaande tabel: Wijk: Ontwikkeling aantal leerlingen 2024 - 2044 Rivium en Fascinatio + 25% Capelle West en ‘s Gravenland - 1% Middelwatering + 3% Schenkel + 11% Schollevaar - 3% Oostgaarde - 5% Tabel 3: ontwikkeling aantal leerlingen 2024 – 2044 per wijk In onderstaande figuur is het verwachte verloop van het totaal aantal leerlingen weergegeven waarbij ook het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs is opgenomen: Figuur 3: Prognose aantal leerlingen primair en voortgezet onderwijs 2024 – 2044 (xxllnc Sociaal, 2024) 4.3 Conditiemetingen Begin 2024 is een extern bureau opdracht gegeven de bouwkundige conditie van alle schoolgebouwen in de gemeente te scoren aan de hand van de zogenaamde NEN2767 norm. Op basis van die norm wordt een schoolgebouw een score toegekend die tussen de 1 en de 6 ligt, waarbij 1 gelijkstaat aan nieuwbouw en 6 gelijk aan sloopwaardig. In Nederland is het gebruikelijk dat schoolbesturen er bij het plannen van het onderhoud van uitgaan dat het schoolgebouw minimaal in conditie 3 verkeert. In september 2024 zijn de conditiemetingen opgeleverd en daaruit blijkt dat ongeveer de helft van de schoolgebouwen (48%) in conditie 3 verkeert en de andere helft in conditie 1 of 2. Gezien het feit dat een groot deel van de schoolgebouwen ouder is dan 40 jaar, geeft dit aan dat de schoolbesturen in Capelle aan den IJssel het onderhoud van hun schoolgebouwen goed op orde hebben. De spreiding van de verschillende gebouwcondities geeft geen aanknopingspunten om de conditiemeting een rol te laten spelen bij de prioritering van de ingrepen. 4.4 Reeds in gang gezette projecten 4.4.1 Kindcentrum Florabuurt Kindcentrum Florabuurt is een complex project. Basisschool De Triangel, OBS Klim Op locatie Bongerd, kinderopvang (voor- en vroegschoolse Educatie, buitenschoolse opvang en hele-dagopvang), KinderLab Schenkel, ruimte voor bewegingsonderwijs en de specialistische zorg voor kinderen van Pameijer worden in één gebouw gehuisvest. In 2024 is er gewerkt aan het programma van eisen en ruimteprogramma voor het gebouw. Op basis daarvan is een kostenraming opgesteld. Met deze kostenraming is de indicatieve huurprijs vastgesteld. De gesprekken om tot overeenstemming te komen over deze huurprijs en bijbehorende huurvoorwaarden zijn gaande en worden naar verwachting begin 2025 afgerond. De afspraken over het programma van eisen, de huurprijs met huurtermijn en hoe om te gaan met het eigendom en beheer, zijn verder uitgewerkt in de samenwerkingsovereenkomst (SOK). De overeenstemming en vastlegging hiervan is de grondslag voor de kredietaanvraag die volgt, naar verwachting Q2 2025. Het doel in 2025 is om het ontwerpteam en de aannemer te contracteren. De verwachte oplevering van het kindcentrum is eind 2027/medio 2028. 4.4.2 Kindcentrum Meeuwensingel (wijk Middelwatering) Bij de opzet van schetsontwerp voor KC Meeuwensingel begin 2024 is gebleken dat het beschikbare kavel niet groot genoeg was voor het te realiseren programma. In Q1 2025 wordt de herijking van het programma op de kavel vastgesteld door het college van B en W en de gemeenteraad behandeld. Het programma in de herijking omvat met voorschoolse educatie, een KinderLab en een gymzaal, OBS De Klim Op en een deel van de Montessorischool in één gebouw. PCB De Horizon krijgt elders een onderkomen. Hiervoor zijn de eerste verkenningen opgestart. De definitiefase van het project KC Meeuwensingel is inmiddels opgestart. De oplevering van KC Meeuwensingel is gepland in 2028. De wijk Middelwatering zal dus ook niet terugkomen in hoofdstuk 5 waarin de toekomstige opgaven op het gebied van onderwijshuisvesting zijn beschreven. 4.4.3 Comenius (tweede fase) In 2010 heeft de raad een beschikking afgegeven voor de gefaseerde nieuwbouw van het Comenius College. De eerste fase is gerealiseerd en in gebruik genomen. Voor de tweede fase hebben we een bedrag van € 16,5 miljoen gereserveerd in de begroting. De exacte omvang van de tweede fase wordt gebaseerd op een actuele leerlingenprognose waarbij we wat bekostiging betreft uitgaan van realistische en marktconforme bedragen op basis van het prijspeil dat van toepassing is in het jaar van aanbesteding. De verwachting is dat het besluitvormingsproces in 2025 wordt afgerond. In 2024 heeft het college wel vooruitlopend op de besluitvorming besloten een voorschot als onderdeel van het voorbereidingskrediet zoals genoemd is in de beschikking uit 2020 te verstrekken aan CVO. Daarnaast worden de behoefte en aanbod van bewegingsonderwijs en daarmee gepaarde consequenties onderzocht. 5. Opgave De gezamenlijke opgave van de schoolbesturen en de gemeente op het gebied van onderwijshuisvesting in de komende jaren kan globaal worden uitgesplitst in twee thema’s” 1.Uitbreiding capaciteit 2.Vernieuwing en vervanging Logischerwijs heeft uitbreiding van de capaciteit een hogere prioriteit dan vernieuwing en vervanging, dit is ook als zodanig opgenomen in de verordening. Immers, de gemeente heeft een zorgplicht om te voorzien in voldoende onderwijshuisvesting. In dit hoofdstuk wordt eerst ingegaan op de werkwijze en daarna op de verwachte uitbreiding van de capaciteit en daarna op de vernieuwing en vervanging van schoolgebouwen. 5.1 Werkwijze De schoolbesturen hebben in onderling overleg een voorstel gedaan voor wat betreft de prioritering van de aan te pakken schoolgebouwen. Vervolgens hebben zij aangegeven welk tijdspad zij daarbij voor zich zien. De schoolbesturen hebben dat vraagstuk niet op zichzelf staand benaderd, maar zij hebben breed en integraal gekeken naar de bestaande en toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Daarvoor hebben zij inzicht gekregen in de concept Omgevingsagenda. In nauw overleg met de schoolbesturen hebben we besloten dat projecten die zijn gerelateerd aan ruimtelijke knelpunten voorrang krijgen op projecten die zijn gerelateerd aan de vernieuwing of vervanging van het schoolgebouw. Het voorstel van de schoolbesturen is het vertrekpunt geweest voor de uiteindelijke prioritering en fasering zoals opgenomen in dit SHO. Daarbij is uiteraard ook gekeken naar het financiële meerjarenperspectief van de gemeente en de beschikbare ambtelijke capaciteit. Daarnaast wordt de prioritering en fasering van de projecten bij elke actualisatie van het SHO in samenhang bezien met de periodieke herijking van de fasering en prioritering van de Omgevingsagenda. De fasering zoals opgenomen in dit SHO is dus niet in beton gegoten. Naast mogelijke ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening hebben we bijvoorbeeld ook te maken met het fenomeen netcongestie waarbij het niet altijd op voorhand zeker is dat een project daadwerkelijk in een bepaald genoemd jaar gerealiseerd kan worden, eenvoudigweg omdat het gebouw dan niet kan worden aangesloten op het stroomnet. Op 5 november kondigde Stedin netcongestie af voor een groot deel van Capelle aan den IJssel, gevolgd door TenneT op 5 december voor de gehele regio. Dit betekent dat aanvragen voor nieuwe of grotere grootverbruikersaansluitingen op een wachtlijst komen. Eind 2025 wordt het congestiemanagementonderzoek afgerond. Op dat moment wordt duidelijk of beperkt ruimte ontstaat voor nieuwe grootverbruikaansluitingen. De verwachting is dat de netcongestie in Capelle aan den IJssel tussen 2032 en 2035 is opgelost. Daarnaast bekijken we mogelijke alternatieven zoals bijvoorbeeld tijdelijke accu’s. Vrijwel alle voorgestelde ingrepen hebben een plek gekregen in het SHO, behoudens OBS West en SBO De Bouwsteen. De specifieke situatie omtrent OBS West wordt toegelicht in paragraaf 5.4. SBO De Bouwsteen is niet opgenomen vanwege het relatief recente bouwjaar (2010). 5.2 Uitbreiding capaciteit De uitbreiding van capaciteit wordt verwacht in de wijken Fascinatio en Rivium. 5.2.1 Fascinatio Voor de wijk Fascinatio komt het erop neer dat de drie scholen (De Vijfster, De Ontmoeting en Wonderwind) moeten worden uitgebreid voor in totaal 115 leerlingen. Dit aantal is berekend aan de hand van de leerlingenaantallen uit de leerlingenprognose uit 2024 in combinatie met de formules voor de ruimtebehoefte zoals opgenomen in de verordening. Daarnaast is het zo dat De Ontmoeting is ondergebracht in een voormalig kantoorpand dat wordt gehuurd door de gemeente. Deze situatie is verre van optimaal, zowel in onderwijskundig opzicht als inzake de relatief hoge huur. Daarom wordt ingezet om bij het bepalen van de totale omvang van de permanente uitbreiding óók de huidige ruimtebehoefte van De Ontmoeting te betrekken. In totaal zal de permanente capaciteit in Fascinatio dus moeten worden gebaseerd op 608 leerlingen. Aangezien de gezamenlijke capaciteit van de Vijfster en Wonderwind op dit moment 2.110 m2 bedraagt, zal er nog 1.548 m2 extra moeten worden gerealiseerd. Dit is exclusief de toeslag in verband met de achterstandsscore die later wordt vastgesteld. Deze permanente uitbreiding is voorzien in 2028. We blijven in gesprek met de schoolbesturen over de mogelijke inzet van postcodebeleid, met als doel de groei van het aantal leerlingen op een beheersbare wijze te kunnen blijven opvangen 5.2.2 Rivium Rivium is nu nog een bedrijventerrein, dat grotendeels bestaat uit kantoorpanden. Het gebied wordt omgebouwd naar een nieuwe woonwijk met circa 5.500 woningen. Een enkel kantoorpand wordt getransformeerd naar woningen en een groot deel van de panden wordt gesloopt en vervangen door moderne woontorens. Er komen zowel huur- als koopappartementen. In het plan zijn geen grondgebonden woningen opgenomen. Om de behoefte aan onderwijshuisvesting in deze nieuwe wijk te peilen is aan twee gerenommeerde prognosebureaus gevraagd een leerlingenprognose op te stellen voor de nieuwe wijk. Het ene bureau (Dick Postmus Advies) kwam uit op 237 leerlingen en het andere bureau (xxllnc Sociaal) op 250 leerlingen. Daarom wordt in dit SHO rekening voorzichtigheidshalve rekening gehouden met nieuwbouw van een school in Rivium voor 250 leerlingen. Oplevering is voorzien in het jaar 2030. De ruimtebehoefte in vierkante meters voor louter het onderwijsgedeelte (ervan uitgaande dat er ook nog kindgerelateerde maatschappelijke voorzieningen worden gerealiseerd) komt uit op 1.458 m2 bruto vloeroppervlakte. Dit wijkt af van de opgave in het vorige SHO. Dat heeft te maken met het feit dat we nu beter zicht hebben op het verwachte aantal leerlingen omdat er nu twee concrete leerlingenprognoses zijn opgesteld. 5.3 Vernieuwing en vervanging In verschillende sessies hebben de schoolbesturen en de gemeente gewerkt aan en gesproken over het actualiseren van het SHO en het toepassen van de kaders die zijn opgenomen in de uitgangspuntennotitie én in het SHO 2022. De meest recente sessie (oktober 2024) stond in het teken van het concreet invullen van het SHO, waarbij feitelijk antwoord werd gegeven op de vraag “welke ingreep gaan we op welke school doen, in welk jaar en wat gaat dat kosten?”. In deze paragraaf wordt de uitkomst weergegeven. 5.3.1 Capelle West en ’s Gravenland 5.3.1.1 PCB De Fontein (2035) PCB De Fontein is eveneens gehuisvest in een gebouw van 41 jaar oud. Het perspectief voor PCB De Fontein hangt logischerwijs samen met het perspectief voor SBO De Balans. Daarom wordt in dit SHO uitgegaan van nieuwbouw in combinatie met nieuwbouw voor SBO De Balans in het jaar 2035. Indien het schoolbestuur tegen die tijd toch kiest voor vernieuwbouw, dan zal het maximale budget worden gebaseerd op het bedrag voor nieuwbouw. Het schoolbestuur moet dan wel aantonen dat de levensduur van het gebouw met de voorgestelde ingrepen met 40 jaar wordt verlengd. 5.3.1.2 SBO De Balans (2035) SBO De Balans is gehuisvest in een gebouw van 41 jaar oud en ligt direct naast PCB De Fontein. Beide scholen worden bestuurd door PCPO. Het schoolbestuur geeft de voorkeur aan vernieuwbouw van beide scholen. Net zoals bij PCB Het Baken is de investering in het geval van vernieuwbouw hoger dan bij sloop / nieuwbouw omdat de capaciteit groter is dan de ruimtebehoefte. Ervan uitgaande dat beide gebouwen vernieuwbouw zouden krijgen, zou er in totaal 2.956 m2 moeten worden aangepakt. In het geval van sloop / nieuwbouw van beide scholen zou de nieuwbouw een omvang krijgen van 2.035 m2. Daarom wordt in dit SHO uitgegaan van nieuwbouw in combinatie met nieuwbouw voor PCB De Fontein in het jaar 2035. Indien het schoolbestuur tegen die tijd toch kiest voor vernieuwbouw, dan zal het maximale budget worden gebaseerd op het bedrag voor nieuwbouw. Het schoolbestuur moet dan wel aantonen dat de levensduur van het gebouw met de voorgestelde ingrepen met 40 jaar wordt verlengd. 5.3.2 Schenkel 5.3.2.1 Groen van Prinsterer (2027) De Groen van Prinsterer is gehuisvest in het oudste schoolgebouw van Capelle aan den IJssel (bouwjaar 1951). Het mag voor zichzelf spreken dat sloop / nieuwbouw van dit beeldbepalende pand niet aan de orde is. Het schoolbestuur zet in op een technische opwaardering van de school waarbij de ingrepen gericht zijn op het verbeteren van het binnenklimaat en het verduurzamen van het gebouw. In het SHO is deze ingreep voorzien in 2027. 5.3.3 Schollevaar 5.3.3.1 Contrabas (2026) De Contrabas is gehuisvest in een gebouw dat 43 jaar oud is. Het schoolbestuur van basisschool Contrabas (RVKO) is op dit moment bezig een zogenaamde SUVIS-subsidie te besteden aan de school. Daarmee wordt de luchtventilatie op de school opgewaardeerd. Gezien het feit dat er een uiterlijke datum van toepassing is waarop deze subsidie moet zijn besteed, is het schoolbestuur voornemens op korte termijn te renoveren waarbij de levensduur met 15 tot 20 jaar wordt verlengd. In het SHO is de technische opwaardering van basisschool Contrabas voorzien in 2026. 5.3.3.2 Accent Praktijkonderwijs (2033) Het gebouw waarin Accent Praktijkonderwijs is gehuisvest is inmiddels 41 jaar oud. Het schoolbestuur (CVO) heeft geen uitgesproken voorkeur voor technische opwaardering, vernieuwbouw of nieuwbouw. De keuze hangt af van de vraag of de school onderdeel zal gaan uitmaken van ‘Opgavegebied Voorzieningenstrook Schollevaar’ zoals opgenomen in de Omgevingsagenda. Voor nu wordt ervan uitgegaan dat dit het geval is. Daarom wordt voor Accent Praktijkonderwijs nieuwbouw voorzien in het jaar 2033. In dit geval wordt ook de inpandige gymzaal van de school in dat jaar vervangen. 5.3.3.3 SBO De Cirkel (2037) SBO De Cirkel is gehuisvest in een gebouw uit 1984, maar is daar slechts twee jaar geleden ingetrokken. Daarvoor was de Rehobothschool hier gehuisvest. Bij de verhuizing van De Cirkel naar dit gebouw, heeft het schoolbestuur het pand verbeterd en opgewaardeerd. Voor SBO De Cirkel is nieuwbouw in het jaar 2037 voorzien in het SHO. Het schoolbestuur geeft echter op dit moment de voorkeur aan vernieuwbouw. Indien het schoolbestuur tegen die tijd toch kiest voor vernieuwbouw, dan zal het maximale budget worden gebaseerd op het bedrag voor nieuwbouw. Het schoolbestuur moet dan wel aantonen dat de levensduur van het gebouw met de voorgestelde ingrepen met 40 jaar wordt verlengd. 5.3.3.4 Sjalomschool (2038) De Sjalomschool is gehuisvest in een gebouw van 41 jaar oud. Het schoolbestuur ziet graag op termijn nieuwbouw. Deze is voorzien in 2038. 5.3.3.5 PCB Het Baken (2039) Het gebouw waarin PCB Het Baken is gehuisvest, is inmiddels 46 jaar oud. Het schoolbestuur (PCPO) heeft het gebouw enkele jaren geleden voor enkele honderdduizenden euro’s opgewaardeerd en verbouwd. Voor de school staat nieuwbouw gepland in 2039. Het schoolbestuur geeft er de voorkeur aan om de nieuwbouw van de Catamaran te betrekken bij de nieuwbouw van PCB Het Baken. In dat licht bezien zou er ook moeten worden gekeken naar het wijkcentrum en de gymzaal. 5.3.3.6 OBS De Catamaran (2040) Het gebouw waarin OBS De Catamaran is gehuisvest, is inmiddels 46 jaar oud. Toch is er op korte termijn geen ingreep voorzien. In 2017 heeft het schoolbestuur het gebouw onderwijskundig opgewaardeerd en er heeft een verduurzamingsslag plaatsgevonden waarbij ook het binnenklimaat is aangepakt. Ook voor OBS De Catamaran is nieuwbouw voorzien op de lange termijn, te weten in het jaar 2040. 5.3.4 Oostgaarde De verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde heeft plaatsgevonden en is in de paragrafen hieronder meegenomen, maar dit heeft nog niet tot een definitieve conclusie geleidt. Daarnaast is in overleg met de schoolbesturen de realisatiedatum na 2030 gezet. 5.3.4.1 Pieter Bas (2031) Basisschool Pieter Bas is gehuisvest in een gebouw dat 50 jaar oud is. Het perspectief voor basisschool Pieter Bas is logischerwijs gekoppeld aan dat van Kindcentrum Ontdekrijk en maakt deel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Daarom is voor deze school nieuwbouw in het jaar 2031 opgenomen. 5.3.4.2 KC Ontdekrijk (2031) Kindcentrum Ontdekrijk is gehuisvest in een gebouw dat 54 jaar oud is en maakt deel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Uit die verkenning blijkt dat voor deze school én basisschool Pieter Bas huisvesting in een gezamenlijk nieuw te realiseren kindcentrum wordt beoogd. De locatie is nader te bepalen. In het SHO is de nieuwbouw voorzien in 2031. Tegen die tijd zal ook meer duidelijk worden over de locatiekeuze. 5.3.4.3 PCB De Horizon, locatie Koggerwaard (2031) Het gebouw waarin PCB De Horizon op locatie Koggerwaard is gehuisvest, is 49 jaar oud. Deze school maakt deel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Daaruit is in ieder geval naar voren gekomen dat voor de andere twee scholen die nog deel uitmaken van de verkenning (Pieter Bas en Ontdekrijk) een gezamenlijk onderkomen in één kindcentrum is beoogd. De school maakt sinds 2021 gebruik van tijdelijke huisvesting om onderwijs aan alle leerlingen te kunnen bieden. Aangezien PCB De Horizon op termijn met enig ruimtegebrek te maken krijgt, ligt technische opwaardering of vernieuwbouw niet voor de hand en wordt in dit SHO uitgegaan van nieuwbouw in het jaar 2031. 5.3.4.4 OBS De Tweemaster, oudbouw (2041) OBS De Tweemaster is gehuisvest in twee gebouwen; de zogenaamde oudbouw (1976) en de nieuwbouw (2010). Dit laatste gebouw krijgt géén plaats in dit SHO. De oudbouw is inmiddels 48 jaar oud. Het schoolbestuur (Blick) heeft de oudbouw in de afgelopen tijd voor een groot deel verduurzaamd en opgeknapt. Aanvankelijk maakte de herhuisvesting van de oudbouw onderdeel uit van de verkenning naar onderwijshuisvesting in Oostgaarde. Na overleg met het schoolbestuur is besloten dat de school niet verder in die verkenning wordt meegenomen, maar dat er nieuwbouw is voorzien op de lange termijn, te weten in het jaar 2041. 5.4 OBS West Er is in onze gemeente één school, gehuisvest op twee locaties, die nog geen 40 jaar oud zijn maar die leeftijd wel bereiken gedurende de looptijd van het SHO. Dat is OBS West. Het hoofdgebouw van OBS West (locatie Berlioszstraat) stamt uit 1992 en is in 2019 gasloos gemaakt. Het schoolbestuur voorziet geen ingrepen in dit gebouw gedurende de looptijd van het SHO. De andere locatie is gehuisvest op de Jan de Geusrede. Dit is een complex gebouw. Een deel van het gebouw bestaat uit één-laagse semi-permanente huisvesting en daarnaast heeft er in 1996 en 2014 een permanente uitbreiding plaatsgevonden. Verreweg het grootste deel van de permanente uitbreiding is in medegebruik gegeven aan de kinderbibliotheek / haal- en brengpunt en wijkcentrum De Harp. Daarnaast is er normatief bezien sprake van ruim 1.000 m2. Dit beeld kan nog enigszins worden genuanceerd doordat het gebouw niet optimaal is ingedeeld (zo is er bijvoorbeeld een zeer grote aula; die vierkante meters tellen strikt genomen wél mee met de capaciteit van het gebouw). In het SHO van 2022 werd nog verwacht dat er in het SHO van 2024 een definitieve oplossingsrichting zou worden opgenomen voor wat betreft het perspectief voor de locatie op de Jan de Geusrede. Dat zou dan samenhangen met het al dan niet realiseren van een schoollocatie in Rivium. Daarbij moet wel worden bedacht dat de wijk Rivium zo’n 1,5 tot 2 kilometer is verwijderd van de locatie op de Jan de Geusrede (afhankelijk van waar een schoollocatie in Rivium zou kunnen worden gerealiseerd. Het verwachte definitieve besluit over de locatie op de Jan de Geusrede is echter nog niet genomen. Voor OBS West zijn daarom géén ingrepen in dit SHO voorzien, maar wordt voorgesteld een nader onderzoek te doen naar de toekomstige permanente ruimtebehoefte en de wijze waarop deze het beste kan worden ingevuld, in samenhang met de voorzien schoollocatie in Rivium. Het perspectief voor OBS West wordt opgenomen in de eerstvolgende actualisatie van het SHO. 6. Fasering en financiën 6.1 Voorjaarsnota 2024 en begroting 2025 6.1.1 Voorjaarsnota In de voorjaarsnota 2024 is reeds opgenomen dat er een forse investering is gemoeid met het uitbreiden, vervangen en vernieuwen van de schoolgebouwen. Toen al is gesteld dat twee derde van het aantal schoolgebouwen in aanmerking zou komen voor een ingreep en dat de totale geschatte investering zich beweegt tussen de € 44 miljoen en € 93 miljoen, exclusief de onderwijshuisvesting in het kader van de gebiedsontwikkeling in Rivium. Ook is er een indicatie gegeven van het verloop van de jaarlijkse lasten. In dit SHO wijkt het verloop van de jaarlijkse lasten daarvan af omdat we nu in samenspraak met de schoolbesturen gekomen zijn tot een concrete en meer gedetailleerde planning van de projecten. 6.1.2. Begroting 2025 In de begroting voor 2025 is de bandbreedte zoals opgenomen in de voorjaarnota herhaald. Daarnaast is er expliciet opgenomen dat er in de totale geschatte investering nog geen rekening was gehouden met interne organisatiekosten en dat we daarvoor uitgaan van een opslag van 6%. Uit het investeringsoverzicht in dit geactualiseerde SHO (paragraaf 6.5) zal blijken dat de totale investering zich inderdaad binnen de genoemde bandbreedte bevindt, maar ditmaal echter inclusief de investering in onderwijshuisvesting in Rivium, inclusief tijdelijke huisvesting én inclusief de interne organisatiekosten. 6.2 Demarcatie inbegrepen en niet-inbegrepen kosten In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de fasering van de verschillende projecten en de financiële gevolgen ervan. Een kanttekening hierbij is dat de scenario’s louter betrekking hebben op de ruimtebehoefte van het (speciaal) basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs, omdat de gemeente dáárvoor een wettelijke zorgplicht heeft. In de praktijk zal een schoolgebouw ook onderdak bieden aan kinderopvanginstellingen en/of (jeugd)zorg gerelateerde partners. De extra investering die hiermee is gemoeid, zal moeten worden gecompenseerd door minimaal een kostprijs dekkende huur in rekening te brengen. Daarnaast wordt in het investeringsoverzicht nog géén rekening gehouden met opbrengsten zoals co-financiering door schoolbesturen en eventueel herontwikkelingspotentieel bij vrijkomende grond. De lopende projecten KC, Meeuwensingel, KC Florabuurt en tweede fase nieuwbouw Comenius) zijn niet opgenomen in het investeringsoverzicht omdat daar reeds kredieten voor zijn verstrekt. Het investeringsoverzicht heeft dus betrekking op de (financiële) opgave waarvoor de gemeente nog komt te staan. 6.3 Kengetallen en normbedragen Voor het bepalen van de omvang van de investeringen worden verschillende normbedragen en kengetallen aangehouden. In deze paragraaf worden deze toegelicht. Het is goed om te weten dat álle genoemde bedragen in dit hoofdstuk inclusief 21% btw zijn. 6.3.1 Technische opwaardering Voor het bepalen van de kosten van technische opwaardering wordt aangesloten bij de zogenaamde kostenconfigurator van ingenieursbureau HEVO. De kostenconfigurator wordt landelijk veel ingezet om de kosten van ingrepen in schoolgebouwen te bepalen. Voor een technische opwaardering waarbij het binnenklimaat wordt opgewaardeerd én er een verduurzamingsslag plaatsvindt, wordt een bedrag van € 1.525 per m2 bvo gehanteerd. Indien het binnenklimaat reeds is opgewaardeerd, kan worden volstaan met een bedrag van € 1.150 per m2 bvo. De afschrijvingstermijn voor dit type ingreep bedraagt 20 jaar. 6.3.2 Vernieuwbouw Vernieuwbouw is een volwaardig alternatief voor nieuwbouw waarmee de levensduur van het gebouw met 40 jaar wordt verlengd. De kosten daarvan liggen tegen het niveau van de kosten van nieuwbouw aan. Daarom wordt in dit SHO als kengetal een percentage van 80% van het bedrag voor de stichtingskosten van nieuwbouw gehanteerd. De afschrijvingstermijn van vernieuwbouw bedraagt 40 jaar. 6.3.3 Nieuwbouw Zoals gesteld in paragraaf 3.5.3 wordt bij nieuwbouw in beginsel uitgegaan van het Kwaliteitskader Huisvesting versie juni 2021(update 2024). Het bedrag voor de stichtingskosten van een nieuw schoolgebouw komt daarin uit op € 3.705 per m2 bvo voor een school voor primair onderwijs en € 3.083 per m2 bvo voor een school voor voortgezet onderwijs (prijspeil juni 2024). De afschrijvingstermijn van nieuwbouw bedraagt 40 jaar. 6.4 Kanttekening bij ramingen 6.4.1 Kengetallen, normbedragen en indexatie In de financiële weergave wordt gewerkt met de kengetallen en normbedragen zoals beschreven in paragraaf 6.2. Het prijspeil is juni 2024. Daarbij moet worden aangetekend dat de bouwkosten de afgelopen jaren exorbitant zijn gestegen. Dat heeft te maken met zowel de ernstig verstoorde toeleveringsketen als gevolg van het stil liggen van de economie gedurende de coronapandemie als met de oorlog in Oekraïne én met het personeelstekort. In de afgelopen jaren zijn in heel Nederland diverse aanbestedingen van scholenbouwprojecten mislukt omdat de inschrijvingen tussen de 30% en 50% boven het budget lagen. De genoemde bedragen zijn nadrukkelijk een indicatie van de te verwachten investeringen die een bandbreedte kennen van -15% tot +15%. Daarnaast is er géén indexatie op voorhand toegepast op de bedragen van projecten die in latere jaren worden gerealiseerd. Ook wordt er op voorhand geen rekening gehouden met kostenverhogende aspecten zoals het saneren van asbest (voor zover relevant in het kader van de toe te passen ingreep). Voor wat betreft de genoemde indexatie stellen we voor aan te sluiten bij de index die het Bureau Documentatie Bouwwezen (BDB-index) jaarlijks publiceert in het kader van de actualisatie van het Kwaliteitskader Huisvesting. Het SHO is een leidraad voor de te verwachten investeringen in onderwijshuisvesting. Per project wordt een separaat kredietvoorstel ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. 6.4.2 Vernieuwbouw als alternatief voor nieuwbouw Zoals gesteld in paragraaf 6.3.2 wordt voor vernieuwbouw een normbedrag aangehouden dat 80% bedraagt van het normbedrag voor nieuwbouw. Dat zou aanleiding kunnen geven om vanuit financieel-economisch oogpunt in beginsel uit te gaan van vernieuwbouw. Daar past echter een aantal kanttekeningen bij. Ten eerste hebben sommige scholen te maken met leegstand, hetgeen betekent dat nieuwbouw feitelijk voordeliger is omdat de omvang van de nieuwbouw (veel) kleiner is dan de te ‘vernieuwbouwen’ bestaande vierkante meters. Dat komt ook terug bij de voorgestelde ingrepen van bijvoorbeeld SBO De Balans en PCB De Fontein. Ten tweede is de keuze voor nieuwbouw in bepaalde gevallen ook ingegeven vanuit een gebiedsontwikkeling waarbij mogelijk percelen vrijvallen voor bijvoorbeeld woningbouw, zoals bij het Oostgaarde-project. Bij elke actualisatie van het SHO zal overigens worden bezien of vernieuwbouw een logisch alternatief kan zijn voor nieuwbouw. Het eerste nieuwbouwproject voor een bestaande school dat volgt uit deze actualisatie is voorzien in 2031. Voor die tijd wordt het SHO wederom geactualiseerd. 6.5 Investeringsoverzicht In de tabel hieronder wordt inzichtelijk gemaakt welke investeringsbedragen er de komende jaren nodig zijn als de projecten conform dit SHO worden uitgevoerd. De genoemde jaartallen zijn de jaren waarin het project zou moeten zijn opgeleverd. Uiteraard gaan hier één of meerdere jaren aan voorbereiding aan vooraf. Tabel 4: totale investeringskosten 6.6 Verloop jaarlijkse lasten De jaarlijkse lasten bestaan uit: -Kosten voor tijdelijke huisvesting -Afschrijving op investeringen (inclusief interne organisatiekosten) -Rente over investeringen Zoals op te maken is uit tabel 4 worden de kosten voor tijdelijke huisvesting als jaarlijkse stelpost geraamd omdat op voorhand nog niet duidelijk is in hoeverre er voor elk specifiek project tijdelijke huisvesting nodig is en wat de eventuele omvang daarvan exact is. Op basis van de afschrijvingstermijnen zoals genoemd in paragraaf 6.2 en een rekenrente van 3,0 % ziet het verloop van de jaarlijkse lasten er in de periode 2025 - 2041 als volgt uit: Tabel 5: verloop jaarlijkse lasten De financiële consequenties worden verwerkt in de Kadernota 2026 en de begroting 2026. 7. Vervolg 7.1 Uitvoeringsprogramma Nadat het geactualiseerde SHO is vastgesteld, zal een uitvoeringsprogramma voor de periode 2026 – 2029 worden opgesteld. Daarin worden de projecten die in de eerste vier jaren zijn voorzien in het SHO verder uitgewerkt. In het uitvoeringsprogramma komt ook de gedetailleerde rolverdeling tussen schoolbesturen en gemeente aan de orde, met andere woorden wie doet wat in elke fase van het proces en wat is daarvoor nodig? Ook kunnen in het uitvoeringsprogramma (proces)afspraken worden gemaakt over het gehele proces van opname in het SHO tot oplevering van het gebouw. Het uitvoeringsprogramma bestrijkt vier jaren en wordt naar verwachting in Q3 2025 in samenwerking met de schoolbesturen opgesteld. Het voorstel is om het SHO eveneens elke vier jaar te actualiseren. De eerstvolgende actualisatie van het SHO valt daarmee samen met het opstellen van het volgende uitvoeringsprogramma dat betrekking heeft op de jaren 2030 tot en met 2033. 7.2 Onderwijsbeleid en het SHO Samen met de schoolbesturen hebben we intensief gewerkt aan de actualisatie van dit SHO. Zoals gesteld gelden daarbij de huidige uitgangspunten en beleidsmatige kaders. Bepaalde thema’s zullen in de toekomst absoluut van invloed zijn op de wijze waarop de schoolbesturen en de gemeente samen vorm geven aan goede onderwijshuisvesting. Eén van de belangrijkste voorbeelden waarover we nog geen afspraken hebben gemaakt, maar waarvan het wel de verwachting is dat dit de komende jaren aan de orde komt, zijn de (wettelijke) consequenties van de route naar inclusief onderwijs voor de onderwijshuisvesting. In paragraaf 3.4 is hier ook aandacht aan besteed. In de praktijk zal het dan gaan om de vraag in welke mate het steeds inclusiever worden van het onderwijs consequenties heeft voor de ruimtebehoefte van scholen. De verwachting is dat inclusief onderwijs en de consequenties daarvan voor de onderwijshuisvesting concreet worden benoemd in de eerstvolgende actualisatie van het SHO. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 13 juli 2026, De griffier, T.A. de Mik de voorzitter, drs. J.J. Manusama Bijlage 1 - Inventarisatie leegstand en medegebruik/verhuur Inleiding Naar aanleiding van de vraag tijdens de raadsconsultatie van 1 april om een geactualiseerde versie van de leegstandsinventarisatie, zoals opgenomen in het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs (SHO) 2022, treft u hierbij een bijgewerkte bijlage aan. In dit document is een overzicht opgenomen van de leegstand en het medegebruik/verhuur van schoolgebouwen. Hoewel er sprake is van een technische leegstand, blijkt de feitelijke leegstand in de praktijk beperkt. In veel gevallen worden de beschikbare ruimten ingezet voor ondersteunende onderwijsfuncties, voorschoolse educatie of andere maatschappelijke activiteiten. Voor iedere wijk en school is een tabel opgenomen met het aantal leerlingen en het aantal groepen waarop de school op basis van de Leerlingenprognose 2025 (peildatum 1 oktober 2024) recht heeft. Deze gegevens wijken in een aantal gevallen af van de huidige situatie. Daarnaast is in de tabel het aantal beschikbare leslokalen, de mate van leegstand en het gebruik in het kader van medegebruik of verhuur weergegeven. Tot slot is, op basis van de gevoerde gesprekken met de schoolbesturen, per school aanvullende kwalitatieve informatie opgenomen. Deze achtergrondinformatie biedt extra inzicht in de specifieke situatie van de afzonderlijke scholen. Fascinatio Aantal Leerlingen en Lokalen Over de gehele wijk Wijk: Fascinatio 2025 2030 2035 2040 Aantal Leerlingen o.b.v. Prognose 2025 507 562 570 556 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 22 22 22 22 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 23 24 24 24 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen* Tekort Tekort Tekort Tekort *Er is geen leegstand, er is ruimtetekort. Het ruimtetekort wordt tijdelijk ingevuld in het pand aan de Fascinatioboulevard. Per school OBS de Wonderwind 1. OBS de Wonderwind 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 80 89 91 88 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen* 4 4 4 4 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 4 4 4 4 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 0 *De Wonderwind heeft een kleine ruimte (niet meegenomen in capaciteit) in gebruik als plusklas, personeelsruimte en berging, omdat dit soort ruimten niet in het gebouw aanwezig zijn. De Wonderwind is gevestigd in MFC Fascinatio, in het gehele gebouw is geen sprake van leegstand, eerder van krapte. De Ontmoeting 2. De Ontmoeting 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025* 133 139 140 139 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 6 6 6 6 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 6 6 6 6 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 0 * Op basis van de leerlingenprognose 2025 lijkt er een licht stijgende lijn in de leerlingenaantallen bij de Ontmoeting. De cijfers uit de Leerlingenprognose 2025 zijn niet representatief voor de huidige situatie, waar een daling van de leerlingenaantallen is waar te nemen. Dit heeft ook invloed op de leerlingenaantallen/ruimtebehoefte van de andere twee scholen in Fascinatio. Vijfster 3. Vijfster 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 294 334 339 329 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen* 12 12 12 12 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 13 14 14 14 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in vierkante meters* 1363 1363 1363 1363 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters o.b.v. prognose 2025 1679 1880 1905 1855 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen** Tekort Tekort Tekort Tekort * Inclusief 210 m² bvo/2 lokalen bij de Ontmoeting. **De Vijfster is gevestigd in MFC Fascinatio, in het gehele gebouw is geen sprake van leegstand, eerder van krapte. Er is op termijn behoefte aan 2 extra lokalen. Op dit moment worden twee lokalen in het pand aan de Fascinatioboulevard tijdelijk voor de Vijfster ingezet. ’s Gravenland – Capelle West Aantal Leerlingen en Lokalen Over de gehele wijk Wijk: 's Graveland - Capelle West 2025 2030 2035 2040 Aantal Leerlingen o.b.v. Prognose 2025 827 805 803 805 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 53 53 53 53 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 37 36 36 36 Invulling door voorschoolse educatie 8 8 8 8 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 5 5 5 5 Leegstand uitgedrukt in lokalen 3 4 4 4 Per school OBS West (beide locaties) 1. OBS West (hoofdvestiging + tweede vestiging) 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 527 504 502 503 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 31 31 31 31 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 22 21 21 21 Invulling door voorschoolse educatie 5 5 5 5 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen* 3 4 4 4 OBS West is verdeeld over twee gebouwen. Vijf lokalen worden op dit moment gebruikt voor voorschoolse educatie en BSO. Deze lokalen worden dubbel gebruikt, dus overdag voor voorschoolse educatie en na schooltijd als BSO. De aanwezige maatschappelijke voorziening is een logopediepraktijk, deze heeft een lokaal toegewezen gekregen in het hoofdgebouw. Daarnaast is er een gedeelte van het tweede gebouw reeds omgebouwd naar Wijkcentrum (De Harp) die tevens door de Bibliotheek Capelle (wijklocatie) wordt gebruikt. Deze ruimten zijn niet meer meegerekend in de onderwijscapaciteit. *De leegstand wordt op dit moment ingezet voor een Plusklas (inclusief onderwijs), de Lego-klas en het Tech-lab. Daarnaast is één van de lokalen beschikbaar voor een (mogelijke) nieuwkomersklas primair onderwijs. CBS De Fontein 2. CBS De Fontein 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 215 214 211 211 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 15 15 15 15 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 9 9 9 9 Invulling door voorschoolse educatie en BSO 3 3 3 3 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 3 3 3 3 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 0 Bij De Fontein worden op dit moment drie lokalen gebruikt voor voorschoolse educatie en BSO. Op termijn groeit de BSO mogelijk nog door met een extra lokaal. De overige lokalen die niet voor het primair onderwijs worden ingezet worden door diverse maatschappelijke partijen gebruikt. Dit is een logopediepraktijk, Sociaal maatschappelijk werker, Pilotgroep voor hoogbegaafde/dubbel bijzondere leerlingen. SBO De Balans 3. SBO De Balans 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 85 87 90 91 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 7 7 7 7 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 6 6 6 6 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 0 Van de beschikbare lokalen binnen de Balans zijn er zes reguliere lokalen en is er 1 kooklokaal. Het speellokaal wordt nu ingezet voor Cesartherapie en de huiskamer voor BSO+. Middelwatering Aantal Leerlingen en Lokalen Primair onderwijs Over de gehele wijk (primair onderwijs) Wijk: Middelwatering* 2025 2030 2035 2040 Aantal Leerlingen o.b.v. Prognose 2025 1512 1537 1539 1531 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 83 83 83 83 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 72 72 72 70 Invulling door voorschoolse educatie 4 5 5 5 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 6 6 6 6 Leegstand uitgedrukt in lokalen 2 2 2 3 Per school Capelse Schoolvereniging (CSV) 1. Capelse Schoolvereniging 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025* 205 198 198 198 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 12 12 12 12 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025* 9 8 8 8 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 3 3 3 3 Leegstand uitgedrukt in lokalen* 0 1 1 1 *Op basis van de leerlingenprognose 2025 is er sprake van een lager leerlingenaantal in de komende jaren dan dat CSV op basis van de meest recente cijfers/aanmeldingen verwacht. De invulling door maatschappelijke voorzieningen betreft in het geval van CSV uitsluitend drie lokalen BSO. Reformatorische Basisschool De Olijfboom 2.De Olijfboom 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 426 433 441 442 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 22 22 22 22 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 20 20 20 20 Invulling door voorschoolse educatie 1 2 2 2 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen* 1 0 0 0 *Binnen de Olijfboom wordt er op dit moment 1 lokaal structureel gebruikt voor Peuteropvang en BSO. De verwachting is dat dit op termijn doorgroeit naar een tweede lokaal. Daarnaast wordt er nu een tussenlokaal (geen formeel lokaal) gebruikt voor kinderen met specifieke onderwijsbehoeftes. Het lokaal dat nu niet gebruikt wordt voor primair onderwijs ingezet als handvaardigheidslokaal maar kan indien nodig weer worden ingezet als regulier onderwijslokaal. OBS Klim-Op Lijstersingel 3. OBS Klim-Op (locatie Lijstersingel) 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 180 183 179 176 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 10 10 10 10 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025* 8 8 8 7 Invulling door voorschoolse educatie 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen** 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 1 *Wegens onderwijsachterstanden en schoolgewicht heeft de Klim-op kleinere groepen gevormd. Volgens de prognose heeft De Klim-op recht op 8 lokalen, in de praktijk worden er 9 lokalen voor het onderwijs ingezet. **Dit lokaal is weergegeven onder Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen. Het lokaal voor voorschoolse educatie wordt na schooltijd tevens ingezet voor BSO. PCB De Horizon Lijstersingel 4. Horizon Lijstersingel 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. prognose 2025 112 111 109 107 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 6 6 6 6 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 5 5 5 5 Invulling door voorschoolse educatie* 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen** 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 0 *Het lokaal voor voorschoolse educatie wordt na schooltijd tevens ingezet voor BSO. **Daarnaast is er een Logopediepraktijk aanwezig, zij hebben geen lokaal in permanent gebruik. SBO De Bouwsteen 5. Sbo De Bouwsteen 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 207 211 217 219 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen* 16 16 16 16 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 14 14 14 14 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen 1 1 1 1 *Binnen de Bouwsteen wordt een voormalig computerlokaal (zonder toetreding van direct daglicht) gebruikt voor BSO voor de SBO-doelgroep. Voor het andere lokaal ligt een verzoek van Passend Onderwijs (PO) Aan den IJssel om hier een voorziening te treffen voor thuiszitters in de regio. Montessorischool Capelle 6. Montessorischool Capelle 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 382 401 395 389 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 17 17 17 17 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 16 17 17 16 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in vierkante meters* 2239 2239 2239 2239 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters o.b.v. prognose 2025 2121 2217 2187 2157 Invulling door voorschoolse educatie 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen** Tekort Tekort Tekort Tekort * Inclusief 460 m² in noodlokalen aan de Lijstersingel. **Er is een tekort aan ruimte voor VE en andere Maatschappelijke voorzieningen. Voortgezet onderwijs EYE College 1. EYE College 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. prognose 2025 694 701 686 690 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in vierkante meters 9222 9222 9222 9222 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters o.b.v. Prognose 2025* 7820 7878 7751 7786 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. *Binnen het EYE College zijn een aantal groepen ingericht voor een Internationale schakelklas (ISK). Deze lijken niet allemaal te zijn meegenomen in het aantal vierkante meters wat is opgenomen in de prognose. Het aantal vierkante meters is 1092 m² i.p.v. 340 m². Hierdoor zou het totaal aantal vierkante meters in de huidige situatie uitkomen op een totaal van 8.572 m². Voortgezet onderwijs: Comenius College 2. Comenius College 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. prognose 2025 2037 2069 2030 2051 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters* 15351 15566 15304 15445 *Het Comenius College is een lopend project. Daarom is er geen verder inhoudelijk onderzoek naar deze school gedaan. Oostgaarde Aantal Leerlingen en Lokalen Over de gehele wijk Wijk: Oostgaarde* 2025 2030 2035 2040 Aantal Leerlingen o.b.v. Prognose 2025 1038 998 963 950 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 56 51 51 51 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 44 42 42 42 Invulling door voorschoolse educatie 6 6 6 6 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 2 2 2 2 Leegstand uitgedrukt in lokalen* 4 4 4 4 *Bij Pieter Bas is een tekort aan ruimte vanaf 2026. Per School OBS De Tweemaster 1. OBS de Tweemaster 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 412 412 397 392 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 19 19 19 19 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 17 17 17 17 Invulling door voorschoolse educatie* 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen 1 1 1 1 *In totaal zijn er drie ruimten voor voorschoolse educatie, twee van deze ruimtes zijn geen onderwijsruimten. Deze ruimtes worden onder schooltijd gebruikt voor voorschoolse educatie en na schooltijd als BSO-lokaal. Het ‘leegstaande’ lokaal wordt op dit moment gebruikt voor inclusief onderwijs. Kindcentrum Ontdekrijk 2. Kindcentrum Ontdekrijk 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 119 111 108 106 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 12 12 12 12 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 * 5 5 5 5 Invulling door voorschoolse educatie 2 2 2 2 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen** 2 2 2 2 Leegstand uitgedrukt in lokalen *** 3 3 3 3 *Wegens onderwijsachterstanden en schoolgewicht heeft Kindcentrum Ontdekrijk kleinere groepen gevormd. Daarom is er in de praktijk sprake van 7 groepen. Deze 2 groepen zijn meegeteld onder invulling maatschappelijke voorzieningen. ** De maatschappelijke voorziening is hier een Kinderlab (sinds medio 2024), De 2 ruimten die hiervoor zijn ingezet zijn niet meegenomen in de onderwijscapaciteit in het totaal van de lokalen. *** De ouderkamer/bibliotheek is meegenomen als leslokaal in deze telling. Tevens wordt het lokaal voor voorschoolse educatie na schooltijd als BSO-lokaal gebruikt. Horizon Koggerwaard 3. Horizon Koggerwaard 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 254 237 228 225 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen* 13 12 12 12 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 11 10 10 10 Invulling door voorschoolse educatie 2 2 2 2 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen** 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 0 *Het aantal noodlokalen wordt teruggebracht. Hierdoor is er op termijn een lokaal minder beschikbaar. **De maatschappelijke voorziening is een logopediepraktijk, zij hebben geen lokaal in permanent gebruik. Pieter Bas 4. Pieter Bas 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 253 238 230 227 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen* 12 8 8 8 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 11 10 10 10 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in vierkante meters* 1657 1657 1657 1657 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters o.b.v. Prognose 2025 1473 1397 1357 1342 Invulling door voorschoolse educatie 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen** 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in groepen*** 0 Tekort Tekort Tekort * Inclusief vier noodlokalen t/m 2026. ** Voor maatschappelijke voorzieningen wordt de teamkamer gebruikt. BSO wordt gegeven in lokalen die tijdens schooltijd als onderwijsruimte worden gebruikt. ***Na 2026 is er een tekort aan ruimte bij de Pieter Bas. Schenkel Aantal Leerlingen en Lokalen Over de gehele wijk Wijk: Schenkel* 2025 2030 2035 2040 Aantal Leerlingen o.b.v. Prognose 2025 504 535 543 543 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 31 31 31 31 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 21 23 23 23 Invulling door voorschoolse educatie 2 2 2 2 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 4 4 4 4 Leegstand uitgedrukt in lokalen 4 2 2 2 Per School OBS Klim-Op Bongerd 1. OBS Klim-Op (locatie Bongerd) 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 114 125 127 126 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 8 8 8 8 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025* 5 5 5 5 Invulling door voorschoolse educatie** 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen*** 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen 1 1 1 1 *Wegens onderwijsachterstanden en schoolgewicht heeft Klim-Op Bongerd kleinere groepen gevormd. Daarom is er in de praktijk sprake van 6 groepen. Dit ruimtegebruik is meegenomen onder maatschappelijke voorzieningen. Het andere lokaal wordt gebruikt voor het vormgeven van inclusief onderwijs en bijvoorbeeld voor 1-op-1 begeleiding. **Het lokaal voor voorschoolse educatie wordt na schooltijd gebruikt als BSO-lokaal. ***Tevens is er een Kinderlab aanwezig op deze locatie, deze is gevestigd in het voormalige internetcafé + een kantoorruimte en is niet meegeteld als onderwijscapaciteit. Groen van Prinsterer 2. Groen van Prinsterer 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 191 206 210 210 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 10 10 10 10 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 8 9 9 9 Invulling door voorschoolse educatie* 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 0 0 0 0 Leegstand uitgedrukt in lokalen 1 0 0 0 *Het lokaal voor voorschoolse educatie wordt na schooltijd gebruikt als BSO-lokaal. De Triangel 3. De Triangel 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 199 204 206 207 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 13 13 13 13 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. prognose 2025 8 9 9 9 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 3 3 3 3 Leegstand uitgedrukt in lokalen* 2 1 1 1 *De leegstand wordt ingezet voor onderwijs (een leerplein en andere activiteiten). Op dit moment is er nog geen VE, bij start VE zal deze leegstand worden ingezet. Speciaal Voortgezet Onderwijs: Yulius De Fjord 1. Yulius De Fjord 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 41 41 40 40 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters o.b.v. prognose 2025 870 870 858 858 Bij Yulius de Fjord is de ruimtebehoefte structureel groter dan de beschikbare capaciteit op de desbetreffende locatie. Schollevaar Aantal Leerlingen en Lokalen Primair Onderwijs Over de gehele wijk (Primair Onderwijs) Wijk: Schollevaar 2025 2030 2035 2040 Aantal Leerlingen o.b.v. prognose 2025 1065 1053 1040 1043 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 72 72 72 72 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 47 48 48 48 Invulling door voorschoolse educatie 4 5 5 5 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 16 16 16 16 Leegstand uitgedrukt in lokalen 5 3 3 3 Per School OBS de Catamaran 1. OBS de Catamaran 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 176 170 168 169 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 8 8 8 8 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025* 7 7 7 7 Invulling door voorschoolse educatie 0 0 0 0 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen** 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen 0 0 0 0 *Wegens onderwijsachterstanden en schoolgewicht heeft de Catamaran kleinere groepen gevormd. Daarom is er in de praktijk sprake van 8 groepen. **Dit ruimtegebruik is weergegeven onder maatschappelijke voorzieningen. De voorschoolse educatie en buitenschoolse opvang is gevestigd in het naastgelegen buurtcentrum van de gemeente. Daarnaast wordt er gesproken over een mogelijke nieuwkomersgroep bij de Catamaran te faciliteren. Sjalomschool 2. Sjalomschool 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 211 225 225 225 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 18 18 18 18 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 9 10 10 10 Invulling door voorschoolse educatie 1 1 1 1 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 6 6 6 6 Leegstand uitgedrukt in lokalen 2 1 1 1 3 lokalen worden gebruikt door Op Weg Jeugdhulp, 4 lokalen worden gebruikt voor voorschoolse educatie en buitenschoolse opvang. Het Baken 3. Het Baken 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 157 151 148 148 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 11 11 11 11 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 7 8 8 8 Invulling door voorschoolse educatie 1 2 2 2 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 1 1 1 1 Leegstand uitgedrukt in lokalen 2 0 0 0 Naast voorschoolse educatie wordt er ook een nieuwkomersgroep gefaciliteerd. SBO De Cirkel 4. SBO De Cirkel 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025* 72 73 75 76 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 11 11 11 11 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025** 5 5 5 5 Invulling door voorschoolse educatie Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen* 5 5 5 5 Leegstand uitgedrukt in lokalen 1 1 1 1 * Op basis van de leerlingenprognose 2025 is er sprake van een lager leerlingenaantal in de komende jaren dan dat De Cirkel op basis van de meest recente cijfers/aanmeldingen verwacht. **De daadwerkelijke ruimtebehoefte is zes groepen en komt zodoende 1 groep hoger uit dan de ruimtebehoefte op basis van de prognose. Deze extra groep is in ruimtegebruik weergegeven onder maatschappelijke voorzieningen. De Contrabas 5. Contrabas 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 449 434 424 425 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in lokalen 24 24 24 24 Ruimtebehoefte uitgedrukt in groepen o.b.v. Prognose 2025 19 18 18 18 Beschikbare capaciteit uitgedrukt in vierkante meters 3195 3195 3195 3195 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters o.b.v. Prognose 2025 2466 2391 2341 2346 Invulling door voorschoolse educatie 2 2 2 2 Invulling door andere maatschappelijke voorzieningen 3 3 3 3 Leegstand uitgedrukt in lokalen* 0 1 1 1 *Inclusief VE en maatschappelijke voorzieningen Voortgezet onderwijs Accent Praktijkonderwijs 1. Accent Praktijkonderwijs 2025 2030 2035 2040 Aantal leerlingen o.b.v. Prognose 2025 242 246 245 250 Ruimtebehoefte uitgedrukt in vierkante meters 3241 3290 3278 3339 Bij Accent Praktijkonderwijs is geen sprake van leegstand of medegebruik/verhuur.