Informatie

Beleidsregel Veilige jaarwisseling Hendrik-Ido-Ambacht De burgemeester van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht; Overwegende dat; -op grond van de Wet veilige jaarwisseling een vuurwerkverbod in de Wet Milieubeheer is opgenomen; -het bezit en het gebruik van vuurwerk van de categorieën F2 en F3 voor anderen dan personen met gespecialiseerde kennis is verboden, evenals de verkoop daarvan; -de burgemeester ontheffing kan verlenen van dit verbod; -de regels voor het verlenen van een ontheffing op grond van het Besluit veilige jaarwisseling in het Vuurwerkbesluit zijn opgenomen; -de burgemeester ontheffingen kan verlenen, maar dit niet hoeft te doen; -hij in overleg met de lokale driehoek kan besluiten om geen ontheffingen te verlenen; -een besluit om geen ontheffingen te verlenen vervolgens kan worden neergelegd in een beleidsregel; gelet op artikel 9.2.2.1a van de Wet milieubeheer en de artikelen 2.3.2. e.v. van het Vuurwerkbesluit; BESLUIT: vast te stellen: de beleidsregel Veilige jaarwisseling Hendrik-Ido-Ambacht 1. Inleiding In 2025 hebben de Eerste en de Tweede Kamer ingestemd met de Wet veilige jaarwisseling. Met deze wet wordt in de Wet milieubeheer een algeheel vuurwerkverbod opgenomen. Gelijktijdig is bepaald dat de burgemeester ontheffing kan verlenen van dit verbod aan stichtingen en verenigingen. De voorwaarden waaronder een aanvraag tot ontheffing kan worden verleend is geregeld in een algemene maatregel van bestuur (AMvB). De AMvB waarin de voorwaarden en voorschriften voor een ontheffing zijn geregeld, is het Besluit veilige jaarwisseling. Met deze AMvB wordt het Vuurwerkbesluit uitgebreid met regels voor het verlenen van ontheffingen. Uit de Nota van toelichting bij het Besluit veilige jaarwisseling blijkt dat de burgemeester beleidsvrijheid heeft bij het al dan niet verlenen van ontheffingen: ‘Hij kan daartoe zelf beleid opstellen in een beleidsregel’. De burgemeester kan beslissen in overleg met de lokale driehoek om geen, of een maximumaantal, ontheffingen te verlenen in zijn gemeente.1 Bij Koninklijk Besluit van 1 juli 2026 is bepaald dat de Wet veilige jaarwisseling en het Besluit veilige jaarwisseling op 1 augustus 2026 in werking zijn getreden. Met deze beleidsregel wordt vastgelegd dat met de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen worden verleend voor het afsteken van vuurwerk. 2. Geen ontheffingen in de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht De burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht zal voorafgaand aan de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffing als bedoeld in artikel 9.2.2. 1a, vierde lid, van de Wet Milieubeheer verlenen. Dit betekent dat in Hendrik-Ido-Ambacht geen ontheffing zal worden verleend voor het tot ontbranding brengen van F2-vuurwerk tussen 31 december 2026 18.00 uur en 1 januari 2027 02.00 uur. Eventuele ontheffingsaanvragen die toch bij de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht worden ingediend, zullen worden afgewezen onder verwijzing naar deze beleidsregel.2 Uit de afstemming met de lokale driehoek blijkt dat het Openbaar Ministerie en de politie zich kunnen vinden in een besluit om voor de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk te verlenen. Ook de Veiligheidsregio ZHZ onderschrijft het nut van de beperking om vuurwerk af te steken en de voordelen die dat voor de veiligheid van de hulpverleners kan hebben. 3. Overwegingen om geen ontheffingen te verlenen Aan het besluit om tijdens de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen voor het afsteken van vuurwerk te verlenen, liggen de volgende overwegingen ten grondslag: a.Onvoldoende toezicht mogelijkOp grond van het Besluit veilige jaarwisseling dienen veel voorschriften aan een ontheffing te worden verbonden. Het gaat om veiligheidseisen aan het afsteekterrein, de veiligheidszone en om de eisen waar de ontbranders en de supervisors aan dienen te voldoen. Ook moeten er aan de ontheffing voorschriften ten aanzien van het bezit en de wijze en het moment van het tot ontbranding brengen van vuurwerk worden verbonden. Een deel van het toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften kan voorafgaand aan het ontbrandingsmoment plaatsvinden, zoals controle op de inrichting van het afsteekterrein. In een belangrijk deel van het toezicht kan echter niet worden voorzien. Op het moment van het ontbranden van het vuurwerk is er namelijk geen toezicht beschikbaar. Vanwege de veiligheidsrisico’s tijdens de jaarwisseling werken de toezichthouders en buitengewoon opsporingsambtenaren van de gemeente op 31 december 2026 tot 18.00 uur. Hun taak is om toe te zien op de naleving van wetten en regels ten behoeve van de leefbaarheid. Zodra de openbare orde of de veiligheid in het geding komt, treden zij terug en neemt de politie het van hen over. Tijdens de jaarwisseling richt het politieoptreden zich voornamelijk op excessen of ernstige ordeverstoringen. Aangezien dit de hoofdtaak van de politie is tijdens de jaarwisseling, zullen zij alleen optreden tegen overtreding van de ontheffingsvoorschriften, als de openbare orde wordt geschonden. Kortom, op het meest voor de hand liggende moment van ontbranding, namelijk tussen 23.00 uur en 02.00 uur, is niet voorzien in toezicht op de naleving van de ontheffingsvoorschriften. Gelet op de veiligheidsrisico’s als de ontheffingsvoorschriften niet worden nageleefd en het ontbreken van toezicht daarop, is het verlenen van ontheffingen in deze situatie onverantwoord. b.Handhaving op illegaal vuurwerk mogelijk makenOndanks het algehele vuurwerkverbod (met uitzondering van fop- en schertsvuurwerk), zal er naar verwachting voor en tijdens de jaarwisseling van 2026-2027 nog veel vuurwerk in omloop zijn. Dat kan F2-vuurwerk zijn dat nog over is van voorgaande jaren. Het kan ook F3 en F4 vuurwerk zijn, dat net als andere jaren in het buitenland is gekocht. In België, Duitsland en Polen gelden hiervoor andere regels en is dit type vuurwerk nog verkrijgbaar. Als ontheffingen worden verleend voor het afsteken van F2-vuurwerk, dan kan dat in combinatie met het afsteken van illegaal vuurwerk een diffuse situatie opleveren. Het handhaven van de openbare orde tijdens de jaarwisseling brengt al de nodige uitdagingen voor de politie met zich mee. Daar komt de handhaving van het vuurwerkverbod bij. Als de politie daarbij een onderscheid moet maken tussen ‘legale’ en ‘illegale’ knallen, dan wordt het handhaven van het vuurwerkverbod een schier onmogelijke taak. Het is voor de politie ondoenlijk om vast te stellen of een knal is veroorzaakt door het ontbranden van een stuk vuurwerk, waar ontheffing voor is verleend, of door het afsteken van een illegaal stuk vuurwerk, zeker in de vaak onoverzichtelijke en voor hulpverleners risicovolle nachtelijke uren tijdens de jaarwisseling. c.Aansprakelijkheid Het verlenen van een ontheffing brengt aansprakelijkheidsrisico's met zich mee. Hoewel de primaire verantwoordelijkheid voor het veilig organiseren en uitvoeren van de vuurwerkactiviteit bij de ontheffinghouder ligt, kan de burgemeester of de gemeente onder omstandigheden civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld wanneer sprake is van onzorgvuldig handelen of een onrechtmatige daad. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wijst er in haar uitvoeringstoets op dat verenigingen en stichtingen veelal niet beschikken over voldoende financiële draagkracht om omvangrijke schadeclaims te voldoen. Indien geen of onvoldoende verhaal mogelijk is op de organisator, kan dit leiden tot civielrechtelijke procedures waarin ook de rol van de burgemeester en de gemeente ter discussie wordt gesteld. De VNG benoemt dit uitdrukkelijk als een relevant aandachtspunt bij de afweging om al dan niet gebruik te maken van de ontheffingsbevoegdheid. Daarnaast kan het bij schade of letsel moeilijk zijn om vast te stellen door welk vuurwerk de schade is veroorzaakt en wie daarvoor verantwoordelijk is. Naar verwachting zal tijdens de jaarwisseling 2026-2027 nog een ruime hoeveelheid illegaal vuurwerk in omloop zijn. Wanneer vuurwerk waarvoor een ontheffing is verleend en illegaal vuurwerk gelijktijdig worden afgestoken, kan een diffuse situatie ontstaan waarin het moeilijk is om de oorzaak van de schade en de daarvoor verantwoordelijke partij vast te stellen. Bij de beoordeling van dit aansprakelijkheidsrisico speelt ook mee dat tijdens het daadwerkelijke tot ontbranding brengen van het vuurwerk niet kan worden gegarandeerd dat adequaat gemeentelijk toezicht op de naleving van alle ontheffingsvoorschriften kan plaatsvinden. De burgemeester acht het, mede gelet op deze aansprakelijkheidsrisico's en zijn verantwoordelijkheid voor een zorgvuldige besluitvorming, niet wenselijk om gebruik te maken van de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. d.Regionale afstemmingDe burgemeester heeft bij de totstandkoming van deze beleidsregel kennisgenomen van de afwegingen die binnen de veiligheidsregio en de regionale samenwerking tussen gemeenten zijn gemaakt ten aanzien van de uitvoering van de Wet veilige jaarwisseling. Binnen de regio bestaat brede overeenstemming dat het verlenen van ontheffingen leidt tot vergelijkbare vraagstukken op het gebied van uitvoerbaarheid, toezicht, handhaafbaarheid en openbare orde en veiligheid. Om die reden hebben de gemeenten, in afstemming met de politie eenheidsleiding en het Openbaar Ministerie, in de regio afgesproken in beginsel geen gebruik te maken van de wettelijke bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. Ook de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid onderschrijft het nut van de beperking om vuurwerk af te steken en de voordelen die dat voor de veiligheid van de hulpverleners kan hebben. De burgemeester acht deze regionale afstemming van belang, omdat een zoveel mogelijk uniforme beleidslijn bijdraagt aan de duidelijkheid voor inwoners, verenigingen en ondernemers, het beperken van waterbedeffecten tussen gemeenten en een eenduidige uitvoering en handhaving van de Wet veilige jaarwisseling. Deze regionale afstemming vormt geen zelfstandige grondslag voor het vaststellen van deze beleidsregel, maar ondersteunt de eigen, zelfstandige belangenafweging van de burgemeester. e.Lokale omstandigheden Bij de vaststelling van deze beleidsregel heeft de burgemeester de specifieke lokale omstandigheden binnen de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht betrokken. Binnen Hendrik-Ido-Ambacht zijn woongebieden en maatschappelijke voorzieningen op relatief korte afstand van elkaar gelegen. Daarnaast bevinden zich binnen de gemeente diverse kwetsbare objecten en locaties, waaronder zorginstellingen, scholen, een dierenverblijf en groengebieden. De beschikbare openbare ruimte is hierdoor slechts beperkt geschikt om te voldoen aan de wettelijke eisen die het Besluit veilige jaarwisseling stelt aan een afsteekterrein, de veiligheidszone en de bereikbaarheid voor hulpdiensten. Bovendien kan het afsteken van vuurwerk op dergelijke locaties leiden tot overlast voor omwonenden, risico's voor dieren en verstoring van de openbare orde. In de afgelopen jaren is in Hendrik-Ido-Ambacht meermaals illegale opslag van vuurwerk aangetroffen en is zwaar knalvuurwerk afgestoken. De cijfers laten over meerdere jaren een stijgende lijn zien in het aantal vuurwerk gerelateerde meldingen. Richting de jaarwisseling lag het aantal meldingen in 2025 hoger dan in 2024. Ook in 2026 zet deze ontwikkeling zich vooralsnog voort, waarbij in week 38 en 40 twee keer zoveel meldingen zijn geregistreerd als in dezelfde weken van 2025. Daarnaast signaleren ketenpartners een verschuiving van regulier vuurwerk naar zwaarder vuurwerk en explosieven. Door de grotere impact en reikwijdte hiervan neemt niet alleen het aantal meldingen toe, maar kan ook de ervaren overlast en maatschappelijke impact groter worden. De schade als gevolg van het afsteken van vuurwerk heeft de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht in de afgelopen jaren gemiddeld €17.000,- per jaar gekost. Deze schade was vooral aangebracht aan prullenbakken en verkeersborden in de openbare ruimte. De burgemeester acht het daarom niet wenselijk om locaties aan te wijzen of ontheffingen te verlenen voor het afsteken van consumentenvuurwerk. Daarbij weegt mee dat de beperkte schaal van de gemeente en de verwevenheid van woon-, recreatie- en buitengebieden maken dat de veiligheidsbelangen en de belangen van omwonenden niet in voldoende mate kunnen worden gewaarborgd. f.Haalbaarheid en implementatie De ontheffingsregeling brengt voor de gemeente een omvangrijke nieuwe uitvoerings- en toezichtstaak met zich mee. Voor een zorgvuldige uitvoering moeten onder meer een aanvraagprocedure, beoordelingskader, werkprocessen, interne afstemming en afspraken met ketenpartners worden ingericht. Gelet op de beperkte implementatietijd voorafgaand aan de eerste jaarwisseling waarop de Wet veilige jaarwisseling van toepassing is, acht de burgemeester het niet mogelijk deze nieuwe taak op een zorgvuldige, uitvoerbare en handhaafbare wijze vorm te geven. Deze omstandigheid ondersteunt de keuze geen gebruik te maken van de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen. Inwerkingtreding en citeertitel Met ingang van de jaarwisseling 2026-2027 is deze beleidsregel van toepassing. De burgemeester zal voorafgaand aan toekomstige jaarwisselingen opnieuw beoordelen of de omstandigheden aanleiding geven dit beleid te wijzigen of in te trekken. Deze beleidsregel treedt in werking op de eerste dag na de bekendmaking ervan in het Gemeenteblad. Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel Veilige jaarwisseling Hendrik-Ido-Ambacht. Aldus vastgesteld op 22 oktober 2026. P. van der Giessen Burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht