Informatie

Beleidsregel Wet veilige jaarwisseling Uithoorn 2026-2027 De burgemeester van de gemeente Uithoorn, Gelet op: •artikel 9.2.2.1a van de Wet milieubeheer; •de artikelen 2.3.2 en volgende van het Vuurwerkbesluit; •artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; Overwegende dat: •met de Wet veilige jaarwisseling een landelijk verbod is ingevoerd op het bezit en gebruik van vuurwerk uit de categorieën F2 en F3 door anderen dan personen met gespecialiseerde kennis; •de burgemeester bevoegd is om onder de daarvoor geldende wettelijke voorwaarden ontheffing van dit verbod te verlenen; •de burgemeester beleidsvrijheid heeft bij de beoordeling of van deze bevoegdheid gebruik wordt gemaakt; •de jaarwisseling binnen de gemeente Uithoorn al langere tijd gepaard gaat met risico’s voor de openbare orde en veiligheid; •zich tijdens eerdere jaarwisselingen onder meer brandstichtingen, vernielingen, incidenten met zwaar illegaal vuurwerk en confrontaties met politie, hulpverleners, handhavers en beveiligers hebben voorgedaan; •ook tijdens relatief rustig verlopen jaarwisselingen een intensieve, integrale inzet nodig blijkt om incidenten te voorkomen en de openbare orde te handhaven; •het afsteken van vuurwerk risico’s met zich brengt voor de veiligheid en gezondheid van inwoners, bezoekers, hulpverleners en toezichthouders; •de handhavings- en hulpdiensten tijdens de jaarwisseling hun beschikbare capaciteit primair moeten inzetten voor de bescherming van personen, het handhaven van de openbare orde, het bestrijden van branden en het optreden tegen strafbare feiten; •het verlenen van ontheffingen kan leiden tot onduidelijkheid over de rechtmatigheid van vuurwerkgebruik en daardoor de handhaving van het landelijke vuurwerkverbod kan bemoeilijken; •het wenselijk is om vooraf duidelijkheid te bieden aan inwoners, organisatoren, toezichthouders en hulpdiensten over de toepassing van de ontheffingsbevoegdheid; Besluit: De beleidsregel Wet veilige jaarwisseling Uithoorn 2026-2027 vast te stellen. Artikel 1 begripsbepaling In deze beleidsregel wordt verstaan onder: a)burgemeester: de burgemeester van de gemeente Uithoorn; b)ontheffing: een ontheffing als bedoeld in artikel 9.2.2.1a, vierde lid, van de Wet milieubeheer voor het bezit en tot ontbranding brengen van vuurwerk uit de categorie F2 of F3; c)jaarwisseling 2026-2027: de overgang van 31 december 2026 naar 1 januari 2027 en de daarmee samenhangende periode waarop de landelijke regels voor de jaarwisseling van toepassing zijn. Artikel 2 Geen verlening van ontheffing 1.De burgemeester verleent voor de jaarwisseling 2026-2027 binnen de gemeente Uithoorn geen ontheffingen.2.Een aanvraag om ontheffing wordt met toepassing van deze beleidsregel beoordeeld en in beginsel afgewezen. Artikel 3 Bijzondere omstandigheden De burgemeester handelt overeenkomstig deze beleidsregel, tenzij dat voor een belanghebbende wegens bijzondere omstandigheden gevolgen zou hebben die onevenredig zijn in verhouding tot de met deze beleidsregel te dienen doelen. Artikel 4 Inwerkingtreding en vervaldatum 1.Deze beleidsregel treedt in werking op de dag na bekendmaking in het elektronisch gemeenteblad.2.Deze beleidsregel vervalt op 2 januari 2027.3.De beleidsregel blijft na de in het tweede lid genoemde datum van toepassing op bezwaar- en beroepsprocedures die betrekking hebben op besluiten die op grond van deze beleidsregel zijn genomen. Artikel 5 Citeertitel Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel Wet veilige jaarwisseling Uithoorn 2026-2027. Aldus vastgesteld op 19 oktober 2026 De burgemeester van de gemeente UithoornPieter Heiliegers Algemene toelichting 1. Aanleiding en wettelijk kader Met de Wet veilige jaarwisseling is in de Wet milieubeheer een landelijk verbod opgenomen op het bezit en het tot ontbranding brengen van vuurwerk uit de categorieën F2 en F3 door anderen dan personen met gespecialiseerde kennis. Daarmee wordt beoogd de veiligheids-, gezondheids- en maatschappelijke gevolgen van het afsteken van consumentenvuurwerk te beperken. Artikel 9.2.2.1a, vierde lid, van de Wet milieubeheer geeft de burgemeester de bevoegdheid om ontheffing te verlenen van dit verbod. De voorwaarden die gelden voor het verlenen van een ontheffing en de voorschriften die daaraan moeten worden verbonden, zijn nader uitgewerkt in het Vuurwerkbesluit. De bevoegdheid om ontheffing te verlenen is een discretionaire bevoegdheid. Dit betekent dat het voldoen aan de wettelijke aanvraagvoorwaarden niet zonder meer leidt tot het verlenen van een ontheffing. De burgemeester moet beoordelen of het gebruik van de ontheffingsbevoegdheid, gelet op de plaatselijke omstandigheden en de betrokken belangen, verantwoord is. Op grond van artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht kan de burgemeester beleidsregels vaststellen over de wijze waarop deze bevoegdheid wordt toegepast. Met deze beleidsregel maakt de burgemeester vooraf kenbaar dat voor de jaarwisseling 2026-2027 binnen de gemeente Uithoorn geen ontheffingen worden verleend. Daarmee wordt duidelijkheid geboden aan mogelijke aanvragers, inwoners en de betrokken toezichts- en hulpdiensten. De beleidsregel verandert de reikwijdte van het landelijke vuurwerkverbod niet. Zij ziet uitsluitend op de bevoegdheid van de burgemeester om van dat verbod ontheffing te verlenen. Vuurwerk dat op grond van de landelijke wet- en regelgeving niet onder het verbod valt, wordt door deze beleidsregel niet alsnog verboden. 2. Lokale context De jaarwisselingen verlopen in de gemeente Uithoorn al langere tijd problematisch. Sinds ten minste de jaarwisseling 2019-2020 is sprake van terugkerende risico’s op brandstichting, vernieling, het gebruik van zwaar illegaal vuurwerk en confrontaties met politie, hulpverleners, handhavers en beveiligers. De aard en omvang van de incidenten verschillen per jaar. Ook in relatief rustige jaren blijkt een intensieve, integrale inzet nodig om incidenten te voorkomen en de openbare orde en veiligheid te handhaven. De problematiek concentreert zich voor een belangrijk deel in Zijdelwaard, met name rondom de flats aan de Europarei, maar incidenten en vuurwerkoverlast doen zich ook elders in de gemeente voor. In de afgelopen jaren was onder meer sprake van brandstichtingen, branden in voertuigen en gebouwen, vernielingen en het met vuurwerk bekogelen of bedreigen van politie, hulpverleners, handhavers en beveiligers. Relatief rustige jaarwisselingen waren mede het resultaat van extra politie-inzet, gemeentelijke handhaving, beveiliging, jongerenwerk, preventieve maatregelen en intensieve samenwerking tussen de betrokken partners. De jaarwisseling 2024-2025 vormde een dieptepunt. Vooral rondom de Europarei in Zijdelwaard was het zeer onrustig. Meerdere voertuigen werden in brand gestoken. Groepen jongeren gebruikten zwaar vuurwerk en zochten de confrontatie met hulpdiensten. Deze gebeurtenissen vormden aanleiding om de voorbereiding en de operationele inzet voor de daaropvolgende jaarwisseling verder te intensiveren. De jaarwisseling 2025-2026 verliep door deze intensieve voorbereiding aanzienlijk rustiger. Daarvoor waren onder meer extra politiecapaciteit, afsluiting van boxgangen, beveiliging van gemeentelijke panden, bestuurlijke maatregelen, bewonersparticipatie, jongerenwerk en uitgebreide communicatie nodig. Desondanks werden groepen waargenomen die zwaar illegaal vuurwerk afstaken en vonden meerdere aanhoudingen plaats. Gemeentelijke handhavers hebben aangegeven zich onveilig te hebben gevoeld, mede doordat zwaar vuurwerk in de richting van voertuigen werd gegooid. Uit de ervaringen van de afgelopen jaren blijkt dat de veiligheidsrisico’s rond de jaarwisseling structureel aanwezig zijn en dat de situatie, ondanks uitgebreide maatregelen, in korte tijd kan escaleren. Een relatief rustig verloop van een jaarwisseling betekent daarom niet dat de onderliggende risico’s zijn verdwenen of dat de operationele inzet kan worden verminderd. 3. Doel van de beleidsregel Met deze beleidsregel wordt beoogd: 1.de veiligheid van inwoners, bezoekers, politiefunctionarissen, hulpverleners, handhavers en andere betrokkenen te beschermen; 2.bij te dragen aan een veilig en beheersbaar verloop van de jaarwisseling; 3.een duidelijke en voor de praktijk handhaafbare norm te hanteren; 4.te voorkomen dat de beschikbare capaciteit van politie, brandweer en gemeentelijke handhaving verder onder druk komt te staan; 5.de effectieve handhaving van het landelijke vuurwerkverbod te ondersteunen; 6.vooraf duidelijkheid te bieden aan mogelijke aanvragers en andere betrokkenen. Aan het besluit om geen ontheffingen te verlenen liggen verschillende, onderling samenhangende overwegingen ten grondslag. Deze worden hierna toegelicht. 4. Veiligheid en beheersbaarheid Het afsteken van vuurwerk uit de categorieën F2 en F3 brengt risico’s mee voor personen, gebouwen, voertuigen en de openbare ruimte. Die risico’s zijn niet volledig weg te nemen door voorschriften aan een ontheffing te verbinden. Bij de beoordeling van de aanvaardbaarheid van het verlenen van ontheffingen moet rekening worden gehouden met de omstandigheden waaronder het vuurwerk wordt afgestoken. De jaarwisseling vindt plaats in de nachtelijke uren, waarbij zich groepen mensen in de openbare ruimte bevinden, alcohol kan worden gebruikt en tegelijkertijd illegaal vuurwerk kan worden afgestoken. Ook kunnen zich onverwachte openbare-ordeverstoringen voordoen. De lokale ervaringen laten zien dat vuurwerk in Uithoorn niet uitsluitend recreatief wordt gebruikt, maar ook wordt ingezet bij vernielingen, brandstichtingen en confrontaties met personen die een publieke taak uitvoeren. Politie, hulpverleners, handhavers en beveiligers zijn tijdens verschillende jaarwisselingen met vuurwerk bekogeld of bedreigd. Het verlenen van ontheffingen zou aanvullende afsteeklocaties en afsteekmomenten mogelijk maken. Daarmee ontstaan aanvullende veiligheidsrisico’s en extra bewegingen van personen en vuurwerk. Een toegestaan afsteekmoment kan bovendien worden aangegrepen om in de directe omgeving gelijktijdig illegaal vuurwerk af te steken. Gezien de structurele lokale risico’s en de mogelijkheid dat de situatie rond de jaarwisseling snel escaleert, acht de burgemeester het niet verantwoord om voor de jaarwisseling 2026-2027 ontheffingen te verlenen. 5. Toezicht en handhaafbaarheid Aan een ontheffing moeten voorschriften worden verbonden over onder meer het afsteekterrein, de veiligheidszone, de betrokken ontbranders en supervisors, het bezit van het vuurwerk en het moment en de wijze waarop het vuurwerk tot ontbranding wordt gebracht. Een deel van deze voorschriften kan vooraf worden gecontroleerd, bijvoorbeeld door het afsteekterrein en de veiligheidszone te beoordelen. Voor een effectieve controle op andere voorschriften moet toezicht aanwezig zijn op het moment waarop het vuurwerk daadwerkelijk wordt afgestoken. Juist tijdens de meest risicovolle uren van de jaarwisseling is de beschikbare toezichtscapaciteit beperkt. De politie richt haar inzet tijdens de jaarwisseling in de eerste plaats op de veiligheid van personen en hulpverleners, ernstige openbare-ordeverstoringen, openlijke geweldpleging en andere strafbare feiten. Gemeentelijke handhavers zijn, gelet op hun bevoegdheden, uitrusting en veiligheidspositie, niet toegerust om zelfstandig op te treden in escalerende openbare-ordesituaties. Voor de jaarwisseling 2025-2026 was daarom bepaald dat gemeentelijke handhavers na 22.00 uur hoofdzakelijk hulpverlenend en observerend zouden optreden. Er kan daardoor niet worden gegarandeerd dat op iedere toegestane afsteeklocatie en gedurende ieder afsteekmoment voldoende toezicht beschikbaar is. Zonder toezicht op het moment van afsteken kan niet effectief worden vastgesteld of de veiligheidszone in acht wordt genomen, uitsluitend toegestaan vuurwerk wordt gebruikt en het vuurwerk uitsluitend door de daarvoor aangewezen personen tot ontbranding wordt gebracht. Daarnaast zou het verlenen van ontheffingen de handhaving van het landelijke vuurwerkverbod bemoeilijken. Wanneer toegestaan en verboden vuurwerk gelijktijdig wordt afgestoken, is het onder nachtelijke en mogelijk onoverzichtelijke omstandigheden moeilijk om onmiddellijk vast te stellen: •vanaf welke locatie het vuurwerk wordt afgestoken; •of voor die locatie een ontheffing geldt; •of het vuurwerk binnen het toegestane tijdvak en de aangewezen veiligheidszone wordt afgestoken; •of het gebruikte vuurwerk onder de ontheffing valt; •of degene die het vuurwerk afsteekt daartoe bevoegd is. De politie en gemeentelijke toezichthouders moeten bij meldingen dan eerst onderscheid maken tussen legaal en illegaal vuurwerkgebruik. Dit kan de snelheid en effectiviteit van het optreden tegen illegaal vuurwerk en acute veiligheidsincidenten verminderen. Het niet verlenen van ontheffingen draagt bij aan een duidelijke en handhaafbare norm: het bezit en gebruik van vuurwerk waarop het landelijke verbod van toepassing is, is tijdens de jaarwisseling binnen de gemeente Uithoorn niet toegestaan. 6. Beschikbare operationele capaciteit De voorbereiding en uitvoering van de jaarwisseling vragen in Uithoorn al geruime tijd een aanzienlijke inzet van politie, brandweer, gemeentelijke handhaving, beveiliging, jongerenwerk, de woningcorporatie en verschillende gemeentelijke diensten. De lokale aanpak omvat onder meer: •extra politie-inzet en surveillance; •toezicht op hotspots en aandachtlocaties; •gezamenlijk voorbereide briefings; •het optreden tegen zwaar illegaal vuurwerk; •het beveiligen van gemeentelijke gebouwen; •het afsluiten van boxgangen; •het bestrijden van branden; •bestuurlijke maatregelen; •jongerenwerk en preventieve activiteiten; •communicatie en bewonersparticipatie. Uit de evaluatie van de jaarwisseling 2025-2026 blijkt dat de proactieve en mobiele inzet van de politie, de afsluiting van boxgangen, de gezamenlijke voorbereiding, bewonersparticipatie en de inzet van beveiliging belangrijke factoren waren voor het relatief rustige verloop. Tegelijkertijd bleven verbeteringen nodig in de veiligheidsuitrusting van handhavers, de onderlinge communicatie en de operationele werkafspraken. Het verlenen van ontheffingen brengt aanvullende werkzaamheden mee. Aanvragen moeten inhoudelijk en technisch worden beoordeeld, afsteekterreinen en veiligheidszones moeten worden gecontroleerd en tijdens het afsteken moet toezicht worden gehouden op de naleving van de voorschriften. Bij overtredingen of incidenten moet handhavend kunnen worden opgetreden. Deze werkzaamheden zouden een aanvullend beslag leggen op de capaciteit van organisaties die tijdens de jaarwisseling al voor omvangrijke veiligheids- en handhavingstaken staan. De burgemeester acht het noodzakelijk dat de beschikbare capaciteit kan worden ingezet voor de beheersing van de algemene veiligheidsrisico’s en het optreden tegen illegaal vuurwerk en acute incidenten. 7. Belangenafweging en evenredigheid De burgemeester onderkent dat verenigingen en stichtingen belang kunnen hebben bij het organiseren van een lokaal vuurwerkmoment. Een dergelijk moment kan worden beschouwd als een gezamenlijke activiteit in het kader van de viering van de jaarwisseling. Tegenover dit belang staan echter de veiligheid van inwoners en bezoekers, de bescherming van hulpverleners en toezichthouders, de handhaafbaarheid van het landelijke vuurwerkverbod en het belang om de beschikbare operationele capaciteit in te zetten waar de veiligheidsrisico’s het grootst zijn. Bij deze afweging is van belang dat: •de gemeente al meerdere jaren te maken heeft met structurele veiligheidsproblemen rond de jaarwisseling; •de situatie ondanks preventieve en repressieve maatregelen snel kan escaleren; •een relatief rustig verloop alleen met een omvangrijke en integrale inzet kan worden bereikt; •niet kan worden gegarandeerd dat bij het afsteken van vuurwerk op basis van een ontheffing voldoende toezicht aanwezig is; •het naast elkaar bestaan van toegestaan en verboden vuurwerkgebruik de handhaving bemoeilijkt; •het verlenen van ontheffingen aanvullende veiligheidsrisico’s en werkzaamheden veroorzaakt; •de betrokken operationele diensten hun capaciteit nodig hebben voor de bescherming van personen, de handhaving van de openbare orde en het optreden tegen illegaal vuurwerk en andere strafbare feiten. De burgemeester is daarom van oordeel dat het belang van mogelijke aanvragers bij het organiseren van een vuurwerkmoment niet opweegt tegen de met deze beleidsregel te beschermen belangen. Het niet verlenen van ontheffingen is geschikt om een duidelijke norm te behouden en aanvullende veiligheids- en handhavingsrisico’s te voorkomen. De maatregel is noodzakelijk, omdat deze risico’s niet in dezelfde mate kunnen worden beperkt door uitsluitend voorschriften aan ontheffingen te verbinden. De nadelige gevolgen voor mogelijke aanvragers zijn, gelet op de omvang en ernst van de lokale veiligheidsrisico’s, niet onevenredig in verhouding tot de doelen van de beleidsregel. De beleidsregel geldt uitsluitend voor de jaarwisseling 2026-2027. Daarmee is de regeling in tijd begrensd en sluit zij aan op de periode waarop de lokale afstemming en veiligheidsbeoordeling betrekking hebben. 8. Afstemming Het uitgangspunt om voor de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen te verlenen is op 17 september 2026 besproken in de lokale driehoek Uithoorn. De politie en het Openbaar Ministerie kunnen zich vanuit het belang van een veilige en handhaafbare jaarwisseling vinden in dit uitgangspunt Bij de voorbereiding zijn daarnaast de ervaringen en evaluaties van de betrokken veiligheidspartners uit eerdere jaarwisselingen betrokken. 9. Bijzondere omstandigheden Op grond van artikel 4:84 van de Algemene wet bestuursrecht handelt de burgemeester overeenkomstig deze beleidsregel, tenzij dit voor een belanghebbende wegens bijzondere omstandigheden gevolgen zou hebben die onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen. Dit betekent dat iedere aanvraag individueel wordt beoordeeld en dat een aanvrager bijzondere omstandigheden naar voren kan brengen. De afwijkingsmogelijkheid doet niet af aan het uitgangspunt dat aanvragen om een ontheffing worden geweigerd. Afwijking is alleen aan de orde als zich bijzondere omstandigheden voordoen die bij het vaststellen van deze beleidsregel niet of onvoldoende zijn verdisconteerd en toepassing van de beleidsregel daardoor in het concrete geval onevenredig uitpakt. De enkele wens om een vuurwerkmoment te organiseren of de aanwezigheid van lokaal draagvlak daarvoor is geen bijzondere omstandigheid. Ook financiële verplichtingen die vooruitlopend op een besluit op de aanvraag zijn aangegaan, geven op zichzelf geen aanleiding om van de beleidsregel af te wijken. 10. Looptijd en evaluatie Deze beleidsregel geldt voor de jaarwisseling 2026-2027 en vervalt op 2 januari 2027. De ervaringen met de uitvoering van de Wet veilige jaarwisseling en het verloop van de jaarwisseling 2026-2027 worden betrokken bij de beoordeling van het beleid voor volgende jaarwisselingen. Daarbij wordt in ieder geval gekeken naar: •de ontwikkeling van de lokale veiligheidssituatie; •de aard en omvang van vuurwerkgerelateerde incidenten; •de ervaringen van politie, Openbaar Ministerie, brandweer en gemeentelijke handhaving; •de handhaafbaarheid van het landelijke vuurwerkverbod; •de beschikbare toezicht- en handhavingscapaciteit; •landelijke en regionale ervaringen met het ontheffingenstelsel.